انبوه سازی مسکن و رضایت مندی ساکنان فضاهای پیراشهری مورد: پرند و پردیس در استان تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار جغرافیا، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی، تهران، ایران

چکیده

این مقاله رضایت­مندی ساکنان از پروژه مساکن انبوه در شهر تهران را مورد سنجش قرار می­دهد. در این راستا، سه مؤلفه اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و زیست­محیطی-کالبدی در هشت شاخص و 31 سؤال مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش دو شهر جدید پرند و پردیس در محدوده­های غربی و شرقی شهر تهران هستند که بیشترین حجم مساکن انبوه با عنوان مسکن مهر در آن­ها مکان‌یابی و احداث شده است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران در هر کدام از شهرها به تعداد 380 نفر و به دو روش نمونه­گیری خوشه­ای و سپس تصادفی ساده، ساکنان انتخاب شدند. نتایج پرسشنامه که بر اساس آزمون T-test تک­نمونه­ای مستقل با سطح آلفای 5 درصد تحلیل شد نشان می­دهد که در همه ابعاد و در هر دو شهر، نارضایتی ساکنان از پروژه مسکن مهر مشهود است به‌گونه‌ای که در شهر پرند مجموع امتیاز ابعاد اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی و زیست­محیطی-کالبدی به ترتیب 30/2، 26/2 و 22/2 است و همین اعداد در شهر پردیس به ترتیب 17/2، 27/2 و 50/2 است که از سطح متوسط 3 پایین­تر است. در شهر پرند بیش از 83 درصد ساکنان تمایل به مهاجرت از مساکن انبوه طی 5 سال آینده را دارند و در شهر پردیس نیز این عدد 79 درصد است. همچنین بیش از 78 درصد ساکنان مسکن مهر پرند و بیش از 75 درصد ساکنان مسکن مهر پردیس، بافت فرسوده درون شهر تهران را به زندگی در مسکن مهر ترجیح می­دهند.

کلیدواژه‌ها


حجازی, سید جعفر. 1393. ارزیابی وضعیت طرح مسکن مهر از دیدگاه ساکنان (مطالعه موردی: مسکن مهر شهر ماهشهر). توسعه اجتماعی, 9(2), 239-256.

حسین­زاده دلیر؛ پورمحمدی، محمدرضا؛ سید فاطمی، سید مجید. 1390. بررسی ضرورت ایجاد شهرهای جدید در نظام شهری ایران، فصلنامه جغرافیا و برنامه­ریزی، 16 (38)، 1-18

خلیلی, احمد, نورالهی, حانیه, رشیدی, نعیمه, رحمانی, مریم. 1393. ارزیابی سیاست های مسکن مهر در ایران و ارائه راهکارهایی جهت بهبود آن. فصلنامه مطالعات شهری, 4(13), 83-92.

رضایی، محمدرضا؛ کمائی زاده، یعقوب. 1391. ارزیابی میزان رضایت مندی ساکنان از مجتمع های مسکن مهر(مطالعه موردی: سایت مسکن مهر فاطمیه شهر یزد). فصلنامه مطالعات شهری, 2(5), 13-26.

شرکت عمران شهر جدید پردیس. 1398. گزارش مسکن مهر (http://pardis-ntoir.gov.ir/) شهرداری پرند. 1398. بانک اطلاعات شهری (http://parandnew.ir/)

ضابطیان, الهام, صادقی, علی رضا, حسین آبادی, سمانه. 1396. بررسی میزان رضایت‌مندی ساکنان از پروژه‌های مسکن مهر با تأکید بر ارزیابی مؤلفه­های عینی (نمونه موردی: پروژه مسکن مهر قم). معماری و شهرسازی ایران, 8(14), 173-184.

طرح جامع شهر پردیس . 1384. مهندسین مشاور پی­کده، تهران

طرح جامع شهر پرند . 1388. مهندسین مشاور امکو، تهران

قرخلو، مهدی؛ شعبانی فرد، محمد؛ حسینی، علی؛ احدزاده، ثریا. 1388. جایگاه شهرهای جدید در توسعه مسکن. فصلنامه مسکن و محیط روستا، ۲۸ (۱۲۵): ۱۸-۳۵

مرکز آمار ایران .1396-1392. سرشماری نفوس و مسکن، اطلاعات بخش جمعیت و مسکن(https://www.amar.org.ir/) وزارت راه و شهرسازی . 2018. آمار و ارقام و شاخص مسکن مهر (https://www.mrud.ir/)

Amole, D. 2009. Residential satisfaction in students’ housing. Journal of Environmental Psychology, 29(1), 76–85. doi:10.1016/j.jenvp.2008.05.006

Ancell, S., & Thompson-Fawcett, M. 2008. The Social Sustainability of Medium Density Housing: A Conceptual Model and Christchurch Case Study. Housing Studies, 23(3), 423–442. doi:10.1080/02673030802029990

Antoniucci, V., Marella, G., & Moroni, S. 2016. Forms and Norms: How Planning Affected Housing Prices Variation in Italy During the Crisis. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 223, 25–30. doi:10.1016/j.sbspro.2016.05.280

Asfour, O. S. 2017. The role of land planning policies in supporting housing affordability: The case of the Gaza Strip. Land Use Policy, 62, 40–48. doi:10.1016/j.landusepol.2016.12.018

Atkinson, G. 1960. Mass Housing in Rapidly Developing Tropical Areas. The Town Planning Review, 31(2), 85-102. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/40178458

Azadkhani. P; Tavakoli Naghmeh. M;  Khodadad. M. 2019, Assessing and measuring the satisfaction of Mehr Housing Complexes (Pardisan district of Holy city of Qom), Journal of Geography and Environmental Studies, 7 (28), 47-60

Bahmani, A., & Ghaedrahmati, S. 2016. Evaluating the mehr housing project in terms of adequate qualitative indicators (Case study: Mehr housing project of 22 Bahman, Zanjan). Journal of Geography and Regional Development, 14(1), 47- 65.

Ben-Shahar, D., Gabriel, S., & Golan, R. 2018. Housing affordability and inequality:A consumption-adjusted approach. Journal of Housing Economics. doi:10.1016/j.jhe.2018.02.004

Chan, A. P. C., & Adabre, M. A. 2019. Bridging the gap between sustainable housing and affordable housing: The required critical success criteria (CSC). Building and Environment. doi:10.1016/j.buildenv.2019.01.029

Chan, A. P. C., & Adabre, M. A. 2019. Bridging the gap between sustainable housing and affordable housing: The required critical success criteria (CSC). Building and Environment. doi:10.1016/j.buildenv.2019.01.029

Chiu, R. L. H. 2003. “Sustainable development, social sustainability and housing development: the experience of Hong Kong”, in R. Forrest and J. Lee (eds) Housing and Social Change: East-West perspectives. London: Routledge, pp. 221–239.

Chiu, R. L. H. 2004. Sociocultural sustainability of housing: a conceptual exploration. Housing, Theory and Society, 21(2), 65–76. doi:10.1080/14036090410014999

Cupers, K. 2011. The expertise of participation: mass housing and urban planning in postwar France. Planning Perspectives, 26(1), 29–53. doi:10.1080/02665433.2011.527546

Daroudi M, Jahanshahloo L, Shahriary S K. 2015, Maskane Mehr residents’ Satisfaction Measurement by City Management Approach (the Case of Bustan Complex in New Hashtgerd City). IUESA; 3 (9) :125-141 URL: http://iueam.ir/article-1-110-fa.html

Fastofski, D. C., González, M. A. S., & Kern, A. P. 2017. Sustainability analysis of housing developments through the Brazilian environmental rating system Selo Casa Azul. Habitat International, 67, 44–53. doi:10.1016/j.habitatint.2017.07.001

Firoozi. M; Nemati. M; Daripour. N. 2016, Evaluation of the Satisfaction Level of Residents of Maskan-e-Mehr in Khuzestan Province with an Emphasis on Sustainable Housing (Case Study: Omidiyeh County), Journal of Studies of Human Settlements Planning, 11 (34), 53-66

Gan, Q., Hill, J.R.  (2009), Measuring Affodability: Looking Beyond The Median. Journal of Housing Economics, 18 (2), 115- 125

Gan, X., Zuo, J., Wu, P., Wang, J., Chang, R., & Wen, T. 2017. How affordable housing becomes more sustainable? A stakeholder study. Journal of Cleaner Production, 162, 427–437. doi:10.1016/j.jclepro.2017.06.048

Garland, E., Garland, V., Peters, D., Doucette, J., Thanik, E., Rajupet, S., & Sanchez, S. H. 2018. Active design in affordable housing: A public health nudge. Preventive Medicine Reports, 10, 9–14. doi:10.1016/j.pmedr.2018.01.015

Giannetti, B. F., Demétrio, J. C. C., Agostinho, F., Almeida, C. M. V. B., & Liu, G. 2018. Towards more sustainable social housing projects: Recognizing the importance of using local resources. Building and Environment, 127, 187–203.

Golubchikov, O and Badyina, A 2012. Sustainable Housing for Sustainable Cities: A Policy Framework for Developing Countries, Nairobi, Kenya: UN-HABITAT, 2012. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2194204

Gopalan, K., & Venkataraman, M. 2015. Affordable housing: Policy and practice in India. IIMB Management Review, 27(2), 129–140. doi:10.1016/j.iimb.2015.03.003

Granath Hansson, A. 2017. Promoting planning for housing development: What can Sweden learn from Germany? Land Use Policy, 64, 470–478. doi:10.1016/j.landusepol.2017.03.012

Grigolon, A., Dane, G., Rasouli, S., & Timmermans, H. 2014. Binomial Random Parameters Logistic Regression Model of Housing Satisfaction. Procedia Environmental Sciences, 22, 280–287. doi:10.1016/j.proenv.2014.11.027

Hejazi. S. J .2014, Analyzing Mass Housing Development User Satisfaction Maskane Mehr (Case Study: Mahshar Housing), Journal of Social Development, 9 (2), 239-256

James, R. N. 2008. Residential Satisfaction of Elderly Tenants in Apartment Housing. Social Indicators Research, 89(3), 421–437. doi:10.1007/s11205-008-9241-8

Kellekci, O & Berköz, L. 2006. Mass Housing: User Satisfaction in Housing and its Environment in Istanbul, Turkey, European Journal of Housing Policy, 6:1, 77-99, DOI: 10.1080/14616710600587654

Lale Berkoz , Ş. Şence Turk & Ömer L. Kellekci. 2009. Environmental Quality and User Satisfaction in Mass Housing Areas: The Case of Istanbul, European Planning Studies, 17:1, 161-174, DOI: 10.1080/09654310802514086

Li, L. H., Wu, F., Dai, M., Gao, Y., & Pan, J. 2017. Housing affordability of university graduates in Guangzhou. Habitat International, 67, 137–147.

Meehan, J., & Bryde, D. J. 2014. Procuring sustainably in social housing: The role of social capital. Journal of Purchasing and Supply Management, 20(2), 74–81.

Mohammadi doost. S; Khanizadeh. M. A; Namaziyan. F .2018, Evaluating Satisfaction of Mehr Housing with an Emphasis on Social Sustainability (Case Study: Mehr Housing of Yasouj City), Journal of Studies of Human Settlements Planning, 13 (1), 251-266

Mohit, M. A., & Azim, M. 2012. Assessment of residential satisfaction with public housing in Hulhumale’, Maldives. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 50, 756-770.

Ram, P., & Needham, B. (2016). The provision of affordable housing in India: Are commercial developers interested? Habitat International, 55, 100–108.

Riazi, M., & Emami, A. 2018. Residential satisfaction in affordable housing: A mixed method study. Cities. doi:10.1016/j.cities.2018.04.013

Said, F. R. D., & Yuliastuti, N. 2013. Mass Housing Sustainability based on Community Cohesion (A Case Study at Sendangmulyo, Indonesia). Procedia Environmental Sciences, 17, 814–821. doi:10.1016/j.proenv.2013.02.099

Saldaña-Márquez, H., Gómez-Soberón, J. M., Arredondo-Rea, S. P., Gámez-García, D. C., & Corral-Higuera, R. 2018. Sustainable social housing: The comparison of the Mexican funding program for housing solutions and building sustainability rating systems. Building and Environment, 133, 103–122. doi:10.1016/j.buildenv.2018.02.017

Shirazi, M. R., & Keivani, R. 2018. The triad of social sustainability: Defining and measuring social sustainability of urban neighbourhoods. Urban Research & Practice, 1–24. doi:10.1080/17535069.2018.1469039

Siqueira-Gay, J., Gallardo, A. L. C. F., & Giannotti, M. 2018. Integrating socio-environmental spatial information to support housing plans. Cities doi:10.1016/j.cities.2018.11.010.

Suhaida, M. S., Tawil, N. M., Hamzah, N., Che-Ani, A. I., Basri, H., & Yuzainee, M. Y. 2011. Housing Affordability: A Conceptual Overview for House Price Index. Procedia Engineering, 20, 346–353. doi:10.1016/j.proeng.2011.11.176

Synnefa, A., Vasilakopoulou, K., Kyriakodis, G.-E., Lontorfos, V., De Masi, R. F., Mastrapostoli, E.,  Santamouris, M. 2017. Minimizing the energy consumption of low income multiple housing using a holistic approach. Energy and Buildings, 154, 55–71. doi:10.1016/j.enbuild.2017.07.034

Teck-Hong, T. 2012. Housing satisfaction in medium- and high-cost housing: The case of Greater Kuala Lumpur, Malaysia. Habitat International, 36(1), 108–116. doi:10.1016/j.habitatint.2011.06.003

Urban, F., 2012. Tower and Slab, Histories of Global Mass Housing. Routledge, London, New York. https://doi.org/10.4324/9780203804131

Whitehead, C., Scanlon, K., 2007. Social Housing in Europe. London School of Economics, London. ISBN 9780853281009

Zabetian. E;  Sadeghi. A; Hosseinabadi. 2018, Measuring Resident Satisfaction in Mehr Housing Projects with Emphasis on Objective Aspects (Case Study: Mehr Housing Project in Qom City), iranian association of architecture & urbanism journal, 8(14), 173-184, DOI: 10.30475/ISAU.2018.62073

Zainal, N. R., Kaur, G., Ahmad, N. ‘Aisah, & Khalili, J. M. 2012. Housing Conditions and Quality of Life of the Urban Poor in Malaysia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 50, 827–838. doi:10.1016/j.sbspro.2012.08.085

Zanuzdana, A., Khan, M., & Kraemer, A. 2012. Housing Satisfaction Related to Health and Importance of Services in Urban Slums: Evidence from Dhaka, Bangladesh. Social Indicators Research, 112(1), 163–185. doi:10.1007/s11205-012-0045-5

Zhang, F., Zhang, C., & Hudson, J. 2018. Housing conditions and life satisfaction in urban China. Cities. doi:10.1016/j.cities.2018.03.012.