تحلیل اثربخشی راهبردهای برنامه پنجم توسعه اجتماعی ـ اقتصادی کشور بر توسعه نواحی روستایی پیرامون کلانشهرکرج مورد: شهرستان نظرآباد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استاد گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

برنامه‌های توسعه با هدف بهبود وضعیت استانداردهای زندگی شهروندان ( ارتقای منابع، فرصت‌ها و توانمندسازی کل جامعه) در کشورها است، تهیه می شوند. مقاله حاضر با هدف تحلیل اثربخشی راهبردهای  برنامه پنجم  بر توسعه نواحی روستایی پیرامون کلانشهر کرج تدوین شده است. جامعه آماری مورد مطالعه روستاهای شهرستان نظرآباد است که 355 نفر آنها با استفاده از فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه تعیین و با استفاده از روش طبقه‌ای - تصادفی، نمونه‌گیری شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات  از روش های اسنادی و میدانی (فن پرسشگری و ابزار پرسشنامه) استفاده شده است. در تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از آزمون‌های کلموگروف اسمیرنوف، آزمون دو جمله‌ای، رگرسیون، تحلیل عاملی و تحلیل مسیر در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. مبتنی بر یافته‌های پژوهش این نتیجه حاصل شده است که شاخص نهایی توسعه در روستاهای مورد مطالعه متاثر از راهبردهای برنامه پنجم از روند تحولی مثبتی برخوردار نشده است. نگاه تک ساحتی در عمل سبب شد تا تنها بعد کالبدی ـ عمرانی بویژه توسعه زیرساخت‌ها از شرایط مناسب تری برخوردار شود. سایر مولفههای موثر بر شاخصهای نهایی توسعه مانند (ارتقاء خدمات محیطی، ارتقاء کیفیت محیط زیست، حفاظت از میراث فرهنگی،‌ارتقای سرمایه اجتماعی، ظرفیت‎سازی نهادی، رفاه اجتماع محلی،‌ مسئولیت‎پذیری اجتماعی، عدالت اقتصادی و ثبات اقتصادی) نتوانستهاند بطور مستقیم برآن اثر بگذارند و تنها از طریق ارتقاء زیرساخت‌ها اثر غیرمستقیم بر شاخص نهایی داشتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات