خزش شهری و تغییرات کاربری اراضی فضاهای پیراشهری مورد: شهر نیشابور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

در حال حاضر تغییر یا حفظ کاربری اراضی از مهم­ترین عواملی می­باشند که برنامه­ریزان و طراحان بخش توسعه از آن به عنوان ابزار مهم در سطوح مختلف ملی، منطقه­ای و محلی استفاده می­کنند. روستا منبعی شکننده و آسیب پذیر در برابر تغییرات محیطی و انسانی شهرها مواجه می­باشد. و با توجه به محدودیت زمین و ارزش معیشتی آن در نواحی روستایی، با بهره گیری از زمین های موجود و استفاده آن در ساخت و سازهای غیر اصولی و بی رویه، برای احداث سکونتگاه­های شهری مواجه هستند. در دهه­های 1375 -1390 شهرستان نیشابور روند رو به گسترش را داشته است. بهترین زمین­های حاصلخیز برای کشاورزی به زیر و ساخت و سازهای شهر رفته و بسیاری از فضاهای زیستی از جمله روستاها، زمین­های باغی و مراتع را به شدت دگرگون کرده است. این تغییرات به گونه­ای بوده که بسیاری از روستاهای شهرستان به محله­های شهر نیشابور ادغام شده است و کوچک ترین نشانه­ای از ساختارهای روستایی را ندارند. در این راستا در این پژوهش سعی شده است که به بررسی خزش شهری تغییرات کاربری اراضی فضاهای پیراشهری پرداخته شود. بر اساس نتایج به دست آمده از دو ناحیه (سه و شش) در نیشابور محله­هایی وجود دارد که در نتیجه روند و توسعه شهری، روستاهای اطراف به محله­های این نواحی ادغام شده­اند. در بیشتر این محلات روند و توسعه شهری به اندازه­ای زیاد بوده که که تغییرات قابل ملاحظه­ای را در رابطه با تغییرات اراضی کشاورزی ایجاد کرده است. در این محلات روستاهای حسین­آباد جدید، چاه بلند، یحیی­آباد، ده شیخ، فخریه، مرتضی آباد، گنبد سبز، مرتضی آباد، سراب کوشک، مبارکه، بکاول، زرگران، ابراهیمی، قید، شاه آباد حسینی، به این محلات ادغام شده­اند. و باعث تغییرات کاربری از تولیدی به مصرفی و خدماتی شده است.

کلیدواژه‌ها