انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Digital Technology Impact on the Development of Suburban Settlements in The Metropolis of Mashhad تحلیل اثرگذاری فناوری دیجیتالی بر توسعه سکونتگاه‌های پیراشهری کلان‌شهر مشهد 1 26 119240 FA علی اکبر عنابستانی استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. مهدی جوانشیری دکتری گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2020 09 02 The present study was conducted to analyze the impact of digital technology on the development of suburban settlements in Mashhad. The research method in the present study is descriptive-analytical and its type is fundamental in terms of purpose and documentary and field methods have been used to collect information. The statistical population of the present study includes 8 villages around the metropolis of Mashhad, which have a rural ICT office, a population of over 1000 households and are located near the city of Mashhad. According to the number of total households in the sample community (N 20813 households) and with 0.07% error in Cochran's formula, the sample size was calculated as 194 households that were selected from the rural community by systematic random method. Spatial analysis of the main variables was performed using FGRA and MABAC models that the villages of Gorji Sofla, Hosseinabad Gharghi and Dehroud have the highest, and the villages of Kal Zarkesh and Chahar Borj have the lowest level of use of digital technology services (RICT) and rural development. According to the results, the economic dimension, taking into account the direct and indirect effects, with a coefficient of 0.363, has had a greater impact on the development of sample rural settlements than the two social and environmental-physical dimensions. Finally, the rural digital technology variable with a coefficient of 0.786, has had a great impact on the formation of the development of sample rural settlements. In general, according to the value of the coefficient of determination (R2) for the rural development variable (0.990), it was found that the impact of digital technology (RICT) on rural development is strong; پژوهش حاضر، به‌منظور تحلیل اثرگذاری فناوری دیجیتالی بر توسعه سکونتگاه‌های پیراشهری مشهد به انجام رسیده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی و برای جمع‌آوری اطلاعات از روش‌های‌ اسنادی و میدانی استفاده‌شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل 8 روستای پیرامون کلان‌شهر مشهد است که دارای دفتر ICT روستایی، جمعیت بالای 1000 خانوار و در مجاورت شهر مشهد قرارگرفته‌اند. با توجه به تعداد خانوارهای کل در جامعه نمونه (20813 خانوار=N) و با خطای 0.07 درصد در فرمول کوکران حجم نمونه‌ای برابر 194 خانوار محاسبه که با روش تصادفی سیستماتیک از جامعه روستایی انتخاب شدند. تحلیل فضایی متغیر های اصلی با استفاده از مدل های FGRA و MABAC انجام شد که روستاهای گرجی سفلی، حسین‌آباد قرقی و دهرود دارای بالاترین، و روستاهای کال زرکش و چهار برج دارای پایین‌ترین سطح استفاده از خدمات فناوری دیجیتالی (RICT) و توسعه روستایی است. در ادامه برای آزمودن مدل مفهومی پژوهش و بررسی تأثیر فناوری دیجیتالی (RICT) بر توسعه روستایی، ضمن تائید همبستگی مثبت و معنی‌داری این دو متغیر با آزمون همبستگی پیرسون، از فن مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد تکنیک حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده گردیده است. با توجه به نتایج، بُعد اقتصادی با در نظر گرفتن اثرات مستقیم و غیرمستقیم، با ضریب 363/0، تأثیر بیشتری نسبت به دو بعد اجتماعی و محیطی- کالبدی بر توسعه سکونتگاه‌های روستایی نمونه داشته است. در بین شاخص‌های پژوهش نیز بیشترین تأثیرگذاری مستقیمِ استفاده از فناوری دیجیتالی در "توسعه کشاورزی" با ضریب 20/0 و "ارتقاء سطح ارتباطات" با ضریب 199/0 می‌باشد. درنهایت متغیر فناوری دیجیتال روستایی با ضریب 786/0، تأثیر خیلی زیادی بر شکل‌گیری توسعه سکونتگاه‌های روستایی نمونه داشته است. در کل با توجه به مقدار ضریب تعیین (R2) برای متغیر توسعه روستایی (990/0) مشخص گردید تأثیرگذاری فناوری دیجیتالی (RICT) بر توسعه روستایی در سطح قوی است؛

https://www.jpusd.ir/article_119240_bea96c891e4c6ab1d7db1636730ee7db.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Investigating the Significance of Passive Defense Principles in Urban Renewal Plans of Metropolitan Spaces: Qarchak واکاوی جایگاه اصول پدافند غیرعامل در طرح‌های بازآفرینی شهری فضا‌های پیراکلانشهری مورد: شهر قرچک 27 46 140922 FA فرهاد فراهانی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران آزیتا رجبی دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ناصر اقبالی دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2021 10 26 The physical growth and development of the metropolis of Tehran over the past few decades has doubled the need to pay attention to the principles of passive defense in the framework of development planning in the surrounding areas. And this attention to the issue of passive defense on the policy and performance of urban plans, especially the reconstruction of worn-out tissue, It had a profound effect. In this regard, the purpose of this study is to Analysis of the Status of passive defense principles in Urban Regeneration Projects of Metropolitan Peripheral Area (Case study: Qarchak city). This research in terms of applied purpose and in terms of the nature and method of research, It's a survey. The data required for the research have been collected by documentary-field method (questionnaire and observation). The statistical population of the present study includes residents of Qarchak dilapidated neighborhoods (Davudabad, Ferdis, Mohammadabad, Mafiabad and Vali Abad) (84855 people), the sample size was determined using Cochran's formula of 383 people. SPSS software was used to analyze the data. The results of t-test in all the studied items according to the average obtained less than number (3), indicate the unsatisfactory status of the reconstruction projects in order to achieve the principles of passive defense in the city of Qarchak. Also, the results of the field study of the area and the study of the documentary sources of the developed plans show the non-observance of the passive defense categories in the urban regeneration plans that have been carried out in recent years (in the target neighborhoods). رشد و توسعه فیزیکی کلانشهر تهران در طول چند دهه گذشته، ضرورت توجه به اصول پدافند غیرعامل را در چارچوب برنامهریزیهای توسعه در مناطق پیرامونی را دو چندان کرده است و این توجه به مبحث پدافند غیرعامل بر سیاست و عملکرد طرحهای شهری بخصوص بازآفرینی بافت فرسوده تأثیر شایانی گذاشت. در این راستا هدف پژوهش حاضر واکاوی جایگاه طرحهای بازآفرینی شهری در فضاهای پیراکلانشهری مبتنی بر اصول پدافند غیر عامل (مطالعه موردی: شهر قرچک)، است. این تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش تحقیق، پیمایشی است. دادههای مورد نیاز تحقیق به روش اسنادی- میدانی (پرسشنامه و مشاهده) گردآوری شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل ساکنان محلات بافت فرسوده قرچک (داودآباد، فردیس، محمدآباد، مافیآباد و ولیآباد)، (84855 نفر)، میباشد، که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 383 نفر تعیین شد. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج نشان داد، جایگاه موفق بودن طرحهای بازآفرینی در راستای دستیابی به اصول پدافند غیرعامل به ترتیب در اصولهای (مقاومسازی و استحکامات و ایمنسازی سازههای حیاتی، مکانیابی بهینه استقرار عملکردها در فضا، آموزش و آگاهی و مهارت آموزی، مدیریت بحران دفاعی در عرصهها و حوزهها، تعیین مقیاس بهینه استقرار جمعیت و فعالیت در فضا، پراکندگی در توزیع عملکردها متناسب با تهدیدات و جغرافیای شهر قرچک، انتخاب عرصههای ایمن در جغرافیای شهر قرچک، انتخاب مقیاس بهینه از پراکندگی و توجیه اقتصادی پروژهها، کوچکسازی، ارزانسازی و ابتکار در پدافند غیرعامل) است.

https://www.jpusd.ir/article_140922_5188458fc345fcb208df7ac3b2fa708c.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Assessing the Sustainability of Suburban Areas with Emphasis on Rural Management: Kahrizak District سنجش پایداری عرصه های پیراشهری با تأکید بر نقش مدیریت روستایی مورد: بخش کهریزک 47 66 124730 FA سیاوش عطایی کارشناسی ارشد گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0007-0997-365X حسن افراخته استاد گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-5077-7032 فرهاد جوان دکتری گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2020 09 29 Villages that have a high population and have a council and Dehyar are determined as the statistical population of this study (14 villages). The total population of households in the studied villages is (5913) people. Therefore, based on the Cochran's formula, 360 families were selected as the sample population. The method of data collection in this research is library and field such as questionnaire, observation and interview. Then the necessary information is collected and classified. In the library section, using documents, statistics, information and experiences of other rural areas, to complete the information, refer to the relevant organizations in the region, and finally with field surveys, discussions and questionnaires, and from software ARC GIS, SPSS and Expert Choise software, Maurice Davis model are used. Findings showed that stability in environmental and spatial-physical dimensions was evaluated higher than the utility number 3 and was significant at the alpha level of 0.000. Also, the numerical mean analysis of these items in the study area shows a positive effect on the environmental and spatial-physical dimensions, which are at a higher level than other dimensions. In order to correlate the dimensions of sustainable development in terms of the degree of correlation in the performance of rural management in rural sustainability in general has been used. Non-parametric correlation analysis indicates a direct and significant relationship at the alpha level of 0.01 between economic dimensions with social, environmental and physical-spatial dimensions. There is also a direct relationship between the dimensions of the physical dimension and the social and environmental dimensions. Also, the ranking of stability dimensions showed that the physical-spatial dimension with the weight (0.356) was at the highest level compared to other dimensions and the economic dimension with the weight (0.174) was at the lowest level. Is. هدف پژوهش حاضر تحلیل نقش مدیریت روستایی در پایداری روستاهای بخش کهریزک است. جامعه آماری تحقیق روستاهای بخش کهریزک است. روستاهایی که جمعیت بالا دارند و از شورا و دهیار برخوردار هستند به‌عنوان جامعه آماری این پژوهش تعیین میشوند(14 روستا). کل جمعیت افراد خانوار در روستاهای موردمطالعه (5913) نفر است. لذا بر اساس فرمول کوکران تعداد 360 خانوار به‌عنوان جامعه نمونه انتخاب گردیده شد. روش جمعآوری اطلاعات در این تحقیق کتابخانهای و میدانی است. سپس جمع‌آوری و طبقهبندی اطلاعات لازم مورد تجزیه‌وتحلیل قرار میگیرد. در بخش کتابخانهای با استفاده از اسناد و آمار و اطلاعات و تجربیات دیگر مناطق روستایی برای تکمیل کردن اطلاعات به سازمانهای مربوطه در سطح منطقه مراجعه کرده و درنهایت با بررسیهای میدانی و بحث و پرسشنامه و از نرمافزارهای ARC GIS, SPSS و نرمافزار Expert choise ، مدلموریس دیویس استفاده‌شده است. یافتهها نشان داد که پایداری در ابعاد زیست‌محیطی و فضایی –کالبدی بیشتر از عدد مطلوبیت 3 ارزیابی‌شده و در سطح آلفای 000/0 معنادار است. همچنین تحلیل میانگین عددی این گویهها در محدوده موردمطالعه نشاندهنده تأثیر مثبت در ابعاد زیست‌محیطی و فضایی –کالبدی بوده، که نسبت به سایر ابعاد در سطح بالاتری قرار دارند. تحلیل ناپارمتریک همبستگی نشان‌دهنده وجود رابطه مستقیم و معنیدار در سطح آلفای 01/0 میان ابعاد اقتصادی با ابعاد اجتماعی، زیست‌محیطی و کالبدی-فضایی است. همچنین بین ابعاد بعد کالبدی-فیزیکی با ابعاد اجتماعی و زیست‌محیطی نیز رابطه مستقیمی مشاهده میشود. همچنین رتبه-بندی ابعاد پایداری نشان داد که بعد کالبدی-فضایی با وزن به‌دست‌آمده (356/0) نسبت به سایر ابعاد در بالاترین سطح و بعد اقتصادی با وزن به‌دست‌آمده (174/0) در پایینترین سطح قرارگرفته است.

https://www.jpusd.ir/article_124730_f10b79d9153a1c071814c29383204db2.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Urban Planning with Passive Defense Approach in Zahedan and Its Peripheral Areas آمایش شهری با رویکرد پدافند غیر عامل در شهر زاهدان و مناطق پیرامونی آن 67 90 140231 FA مهدی کدخدایی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران معصومه حافظ رضازاده استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران مریم کریمیان بستانی استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران Journal Article 2021 07 13 One of the important issues that should be considered in the discussion of passive defense and crisis management is the issue of urban planning for locating uses, especially vulnerable uses in urban areas and surrounding areas. The research method in this research is analytical and based on library, documentary and field studies. GIS software, Expert choice, and fuzzy electrode model were used to analyze the data. The results showed that the location of vulnerable land uses in the current situation is not in good condition, so that in the surrounding areas only 0.16 of the rural settlements (Hemtabad, Daiabad, livestock complex), in priority the second (lands with low vulnerability) and their spatial status is relatively appropriate in the current conditions. Also, only 0.12 of the city of Zahedan is in the first priority and the location of their use in the current conditions has been assessed as appropriate. Lands with low vulnerability with 0.26 in (second priority); And the average vulnerability, which accounted for the largest share, is about 0.33 Vulnerable uses in the worst spatial conditions (fifth priority) are only 0.7 and existing uses are in the fourth priority, which does not show very good conditions in general. Then, in order to compare the surrounding areas (Hemmatabad, Daiabad and livestock Complex), a fuzzy electrode model was used. The results showed that the amount of vulnerable land uses in the surrounding areas is similar. از موضوعات حائز اهمیت که می‌بایست در بحث پدافند غیرعامل و مدیریت بحران رعایت شود موضوع آمایش شهری برای مکان‌یابی کاربری‌ها به‌ویژه کاربری‌های آسیب‌پذیر در مناطق شهری و پیرامون میباشد. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی آمایش شهری با رویکرد پدافند غیرعامل در شهر زاهدان و مناطق پیرامونی آن میباشد. روش پژوهش حاضر، تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای، اسنادی و میدانی است. در مراحل انجام تحقیق،از نرم‌افزار Expert choice و GIS، الکتره فازی استفاده شد. همچنین قابل‌ذکر است شاخصهای تحقیق شامل: سازگاری، آسایش، مطلوبیت کاربریها، سلامتی، استانداردهای ایمنی میباشند. نتایج نشان داد،جانمایی کاربری‌های آسیبپذیر در وضعیت فعلی، در شرایط مناسبی قرار ندارد، به شکلی که در مناطق پیرامونی تنها 16/0 از محدوده سکونتگاههای روستایی (همتآباد، داییآباد، مجتمع گاوداری) در اولویت دوم (اراضی با آسیبپذیری کم) قرار داشته و وضعیت مکانی کاربری آن‌ها در شرایط موجود نسبتاً مناسب ارزیابی‌شده است. همچنین تنها 12 درصد از محدوده شهر زاهدان در اولویت اول قرار داشته و وضعیت مکانی کاربری آن‌ها در شرایط موجود مناسب ارزیابی‌شده است. اراضی با آسیب‌پذیری کم با 26 درصد در ( اولویت دوم)، و آسیب‌پذیری متوسط که بیشترین سهم را به خود اختصاص داده حدود 33 درصد می‌باشد، و کاربری‌های آسیب‌پذیری که در بدترین شرایط مکانی (اولویت پنجم) قرار دارند، تنها 7 درصد، که در کل شرایط بسیار مطلوبی را نشان نمی‌دهد. در ادامه نیز به‌منظور مقایسهبین مناطق پیرامونی (همتآباد، داییآباد و مجتمع گاوداری) از مدل الکتره فازی استفاده گردیده شد. نتایج نشان داد، میزان کاربریهای آسیبپذیر در مناطق پیرامون موردمطالعه شبیه هم است.

https://www.jpusd.ir/article_140231_ddf4b0667e8bc78b917000fdaa58795b.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Assessment of The Crime Prevention Components in Environmental Design and Its Impact On the Sense of Security in Residents of Suburban Areas: Bonjar City ارزیابی استفاده از مؤلفه های پیشگیری از جرم در طراحی محیطی و تأثیر آن بر احساس امنیت ساکنان مناطق پیراشهری مورد: شهر بنجار 91 106 140230 FA غلامعلی خمر استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران مهدی مباشری دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران Journal Article 2021 08 26 Urban spaces are one of the most influential factors in guiding the patterns of individual and social behavior of individuals. All human behaviors are formed in certain spaces that are considered the bedrock of behavior. On the other hand, with the growth of urbanization in many parts of Iran, the problems and inadequacies of urban life have increased, including the increase in crime in urban peripheral areas. Therefore, the purpose of this study is to Evaluation of the use of crime prevention components in environmental design and its impact on the sense of security of residents of Urban Peripheral Areas (Case study: Bonjar city). This research is applied in terms of purpose and descriptive and analytical in terms of nature and research method. The data required for the research were collected by documentary-field method (questionnaire and observation). SPSS software and FANP and FARAS models were used to analyze the data. T-test results, according to the mean value obtained in all components, Indicates the lack of environmental design components in crime prevention in the urban peripheral areas of Bonjar. The results of regression and path analysis tests showed that there is a significant and positive relationship between crime prevention components in the design urban peripheral areas of Bonjar and residents 'sense of security and has a direct effect on increasing residents' sense of security in all components. Finally, the results of ranking the components of environmental design in crime prevention and sense of security of residents of the urban peripheral areas of Bonjar using FARAS and FANP models, showed that the component of supporting social activities with the value of k obtained (0.490) Is in the first priority. فضاهای شهری یکی از تأثیرگذارترین عوامل در هدایت الگوهای رفتار فردی و اجتماعی افراد هستند. تمامی رفتارهای انسان در فضاهای معینی شکل میگیرد که بستر رفتار به شمار میآیند. از سوی دیگر، با افزایش رشد شهرنشینی در بسیاری از نواحی ایران، مشکلات و نارساییهای زندگی شهری افزوده‌شده است، ازجمله این مشکلات میتوان به افزایش جرم و جنایت در مناطق پیراشهری اشاره نمود. لذا، هدف مطالعه حاضر، ارزیابی استفاده از مؤلفه‌های پیشگیری از جرم در طراحی محیطی و تأثیر آن بر احساس امنیت ساکنان مناطق پیراشهری (موردمطالعه: شهر بنجار) است. این تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش تحقیق توصیفی و تحلیلی است. دادههای موردنیاز تحقیق به روش اسنادی-میدانی (پرسشنامه و مشاهده) گردآوری‌شده است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم‌افزار SPSS، و مدلهای FARAS و FANP، استفاده شد. نتایج آزمون تی، با توجه به مقدار میانگین به‌دست‌آمده در تمامی مؤلفه‌های مطرح‌شده، نشانگر کمرنگ بودن مؤلفه‌های طراحی محیطی در پیشگیری از جرم در منطقه پیراشهری بنجار است. نتایج آزمون‌های رگرسیون و تحلیل مسیر، نشان داد، بین مؤلفه‌های پیشگیری از جرم در طراحی منطقه پیراشهری بنجار و احساس امنیت ساکنان، ارتباط معنادار و مثبت وجود دارد و در تمامی مؤلفه‌ها تأثیر مستقیمی برافزایش احساس امنیت ساکنان دارد. درنهایت نتایج رتبهبندی مؤلفه‌های طراحی محیطی در پیشگیری از جرم و احساس امنیت ساکنان منطقه پیراشهری بنجار با استفاده از مدلهای FARAS و FANP، نشان داد، مؤلفه حمایت از فعالیتهای اجتماعی با مقدار k به‌دست‌آمده (490/0) در اولویت اول قرار میگیرد.

https://www.jpusd.ir/article_140230_86e253c75f96e171fdeb7b2cdbfaff93.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Explaining the Habitability of Rural Settlements Around the Metropolis of Rasht تبیین زیست پذیری سکونتگاه‌های روستایی پیرامون کلانشهر رشت 107 128 129766 FA مریم علینقی پور دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران عیسی پوررمضان استادیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0000-0002-2637-8517 نصراله مولائی هشجین استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Journal Article 2020 11 03 The livability mean is the power and ability of a place to meet the living needs of residents including material or immaterial to improve the quality of life and creating an appropriate environment for the prosperity of residents which is hidden in the sense of people's satisfaction from their living environment and it is an introduction to sustainability and improving the quality of life. Today its evaluating has attracted enormous interest in the field of planning and policy of rural settlements. The purpose of this study is determine the level of rural settlements based on the indices of livability in the villages around the metropolis of Rasht. Livability levels are determined based on relevant indices. The type of research is practical and the used method is descriptive-analytic and the Copras technique is used for analyzing data and information. The findings show that the continuity and belonging to the place index has the highest and tourism index has the least impact on the livability of the studied villages. The results of the Copras technique shows that Alman and Pirkalachah villages have the best condition and Varazgah and Koleshtaleshan villages have the worst condition in the livability. Based on the percentage of the importance of the studied villages, those are located at five levels of livability including very desirable livability, desirable livability, moderate livability, undesirable livability and very undesirable livability. Results in research can be the reason for future plans and with knowing the priority of villages, proposed programs are more practical and in order to increase the welfare of residents. زیست پذیری به معنای توان و قابلیت یک مکان برای تامین نیازهای زیستی ساکنان اعم از مادی و غیر مادی در جهت ارتقاء کیفیت زندگی و ایجاد بستری مناسب برای شکوفایی توانمندی‌های ساکنین است که در احساس رضایت افراد از محیط زندگی شان پنهان شده و مقدمه‌ای برای رسیدن به پایداری و ارتقاء کیفیت زندگی است و امروزه ارزیابی و سنجش آن در حوزه برنامه‌ریزی و سیاست گذاری سکونتگاه‌های روستایی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر سطح بندی سکونتگاه‌های روستایی براساس شاخص‌های زیست‌پذیری در روستاهای پیرامون کلانشهر رشت می‌باشد. سطوح زیست پذیری براساس شاخص‌های مربوطه مشخص می‌شود. نوع تحقیق کاربردی و روش مورد استفاده توصیفی- تحلیلی است و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات از تکنیک کوپراس استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد شاخص پیوستگی و تعلق مکان بیشترین و شاخص گردشگری کمترین تاثیر را بر زیست پذیری روستاهای مورد مطالعه داشته است. نتایج تکنیک کوپراس نشان می‌دهد روستاهای آلمان و پیرکلاچاه به ترتیب دارای بهترین وضعیت زیست‌پذیری و روستاهای ورازگاه و کلش طالشان در بدترین وضعیت زیست‌پذیری قرار گرفته‌اند و بر اساس درصد اهمیت روستاهای مورد مطالعه در پنج سطح زیست پذیری خیلی مطلوب، زیست پذیری مطلوب، زیست پذیری متوسط، زیست پذیری نامطلوب و زیست پذیری خیلی نامطلوب قرار دارند. نتایج بدست آمده در پژوهش می‌تواند راهگشای برنامه‌ریزی‌های آتی بوده و با علم به اولویت روستاها، برنامه‌های پیشنهادی کاربردی تر و در راستای افزایش رفاه ساکنان باشد.

https://www.jpusd.ir/article_129766_894de84498969d589fc9f826ac8f670a.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Habitability Monitoring of Dysfunctional Suburban Settlements in The Metropolis of Rasht, Case: Eynak Neighborhood پایش زیست پذیری سکونتگاه های ناکارامد پیراشهری کلانشهر رشت مورد محله عینک 129 146 140226 FA اسماعیل نصیری هندخاله دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران شهرام امیرانتخابی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران سروش تاج دانشجوی کارشناسی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2021 02 18 Today, livability plays an essential role in the quality of life of dysfunctional urban settlements. Deprivation and lack of urban facilities have caused these areas to face a decrease in livability. The city of Rasht, as one of the most important centers for immigrants, is one of the metropolises that is facing the phenomenon of informal settlement in the suburbs. Therefore, the purpose of this study is to monitor the viability of Ainak neighborhood of Rasht metropolis. In this research, descriptive-analytical method is used. The data collection method of this research has been done through field and library studies. In the field method, the criterion was data collection through a questionnaire. The statistical population includes the heads of households living in Ainak neighborhood of Rasht. The sample size was obtained using the Morgan table of 360 people. The variables used in this study were evaluated in four main indicators: physical-spatial, social, economic and environmental and in the form of 16 items. Sampling method was randomized and the information obtained from the questionnaires were analyzed by SPSS software and analyzed using descriptive and inferential statistics. The results showed that between different dimensions of livability in the neighborhood There is a significant difference between glasses. The results of regression analysis also showed that the highest correlation of bioavailability of Aynak neighborhood with physical-spatial index (R² = 0.748). Physical-spatial (B = 0.649) have environmental indicators (B = 0.573), economic index (B = 0.423) and social index (B = 0.352) in Aynak neighborhood امروزه زیست پذیری ، نقشی اساسی را در کیفیت زندگی سکونتگاه های ناکارامد شهری دارد. محرومیت وعدم برخورداری از امکانات شهری سبب شده تا این نواحی با کاهش میزان زیست پذیری مواجه باشند. شهر رشت به عنوان یکی از مهم ترین کانون های مهاجر پذیر از جمله کلان شهرهایی است که با پدیده اسکان غیر رسمی درنقاط پیراشهری مواجه است. لذا هدف این پژوهش پایش زیست پذیری محله عینک کلانشهر رشت است. در این این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی است . روش جمع‌آوری داد‌های این پژوهش از طریق مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای انجام شده است. که در روش میدانی معیار جمع‌آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه بوده است. جامعه آماری شامل سرپرستان خانوار ساکن در محله عینک شهر رشت است . حجم ‌نمونه با استفاده از جدول مورگان 360 نفر به دست آمده است. متغیرهایی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته‌اند در چهار شاخص اصلی: کالبدی – فضایی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی و در قالب 16 گویه مورد ارزیابی قرار گرفت. روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی انجام گرفت و اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه‌ها توسط نرم‌‌افزار spss تحلیل و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج نشان داد بین ابعاد مختلف زیست ‌پذیری در سطح محله عینک تفاوت معناداری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان دادکه بیشترین مقدار همبستگی زیست‌پذیری محله عینک با شاخص کالبدی – فضایی (748/0 = R²) است.چنانکه تحلیل مسیر نیز نشانگر آن است که بیشترین اثر مستقیم بر زیست‌پذیری به ترتیب اولویت ،اختصاص به شاخص کالبدی – فضایی (649/0= B شاخص‌های زیست محیطی(‌573/0 = B) و شاخص اقتصادی با (423/0 = B) و شاخص اجتماعی با (352/0= B) در محله عینک دارند.

https://www.jpusd.ir/article_140226_e9d79d0f065f5024633536f633478615.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Spatial Physical Model for The Indigenous Housing Pattern Based on Physical and Functional Systems in Suburban Areas of Bandar Abbas تحلیل الگوی کالبدی فضایی مسکن بومی مبتنی بر نظام های کالبدی و عملکردی در مناطق پیراشهری بندرعباس 147 164 140227 FA سعید رستمی دانشجوی دکتری گروه معماری و شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران. علی اکبر حیدری استادیار گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران یعقوب پیوسته گر دانشیار گروه معماری و شهرسازی ، دانشکده هنر و معماری، واحد یاسوج ، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج ، ایران Journal Article 2021 10 22 Housing typology is one of the best ways to be aware of the lifestyle, way of life, environment and thinking mixed with human taste and art at different times. The indigenous architecture of the villages of Hormozgan province has contributed less to this issue. In this regard, the villages of peripheral Bandar Abbas as a population, political and social center of the province is doubly important. Accordingly, in this research, the subject of typology of native houses of peripheral villages of Bandar Abbas will be studied based on two formal and functional systems. The research is qualitative; Field survey method was used in data collection and descriptive-analytical method was used in data analysis. In the first step, all the villages in this area were identified and classified into four geographical areas, including the villages of North, East, West and the city center; Then, among these villages that had a valuable texture and were located within a radius of 15 km of peripheral Bandar Abbas, 14 villages were selected and 4 local housing units were removed from each village. The results showed that there were differences in the villages of the western regions with the villages of other places in terms of spatial relationships and functional diversity; In a way that in the villages of the western regions, due to the greater financial means of the inhabitants, the variety of spaces is more and the spatial relations are more hierarchical; Also, in the eastern parts of the city, where people have a history of nomadic life, the housing pattern is very similar to the structure of the caper, which is one of the most important manifestations of this issue, the lack of a yard or counter at the entrance to the house. گونه‌شناسی مسکن یکی از بهترین شیوه‌های آگاهی از سبک زندگی، نوع معیشت، محیط زیست و تفکر آمیخته به ذوق و هنر انسان‌ها در زمان‌های مختلف است. در مطالعات گونه‌شناسی به دسته‌بندی نمونه‌ها بر اساس معیارهای مشترک پرداخته می‌شود که این معیارها می‌توانند شکلی و یا مرتبط با عملکرد بنا باشد. اگر چه تاکنون پژوهش‌های مختلفی در ارتباط با گونه‌شناسی معماری بومی نقاط مختلف ایران انجام گرفته است؛ اما این در حالی است که معماری بومی روستاهای استان هرمزگان کمتر از این موضوع سهم برده‌اند. در این ارتباط روستاهای پیراشهر بندرعباس به عنوان قطب جمعیتی، سیاسی و اجتماعی استان از اهیمتی دو چندان برخوردار است. بر همین اساس در این پژوهش موضوع گونه‌شناسی خانه‌های بومی روستاهای پیراشهر بندرعباس بر اساس دو نظام شکلی و کارکردی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. پژوهش از نوع کیفی است؛ در گردآوری داده‌ها از روش پیمایش میدانی و در تحلیل داده‌ها از روش ‌توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. در گام نخست کلیه روستاهای این حوزه شناسایی و در چهارمنطقه جغرافیایی شامل روستاهای شمال، شرق، غرب و مرکز شهرستان دسته بندی شدند؛ سپس از این میان روستاهای که دارای بافت باارزش بودند و در شعاع 15 کیلومتری پیراشهر بندعباس قرار داشتند، 14 روستا انتخاب و از هر روستا 4 واحد مسکن بومی برداشت شد. نتایج تحقیق حاکی از وجود تفاوت در روستاهای مناطق غربی با روستاهای سایر نقاط از منظر روابط فضایی و نیز تنوع عملکردی بود؛ به نحوی که در روستاهای نواحی غربی به دلیل تمکن مالی بیشتر ساکنین، تنوع فضاها بیشتر و روابط فضایی از سلسله مراتب بیشتری برخوردار است؛ همچنین در نواحی شرقی شهرستان که مردم پیش‌تر سابقه زندگی عشایری داشته‌اند، الگوی مسکن تا حد زیادی مشابه ساختار کپر است که از جمله مهمترین نمود این موضوع، عدم وجود حیاط و یا پیش‌خان در ورود به خانه است.

https://www.jpusd.ir/article_140227_10ec218111657c3030e1c62785879772.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Spatial Development Model of Entrepreneurial Network of Settlements in Suburban Areas, Case: Mahidasht District, Kermanshah County الگوی توسعه فضایی شبکه سکونتگاهی کارآفرینی درمناطق پیراشهری مورد: بخش ماهیدشت؛ شهرستان کرمانشاه 165 184 141004 FA حوریه مرادی استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Journal Article 2021 11 14 The dispersion of geographical phenomena and economic activities throughout rural areas under certain conditions makes it possible to form patterns. On the other hand, according to social scientists in spatial research, evaluating the local environment is as important in the success of an entrepreneurial company as economic and industrial evaluation. Therefore, the present article was designed with the aim of developing a spatial development model of rural rural entrepreneurship entrepreneurship residential network in Mahidasht district of Kermanshah city.The research method was applied and descriptive-analytical. Its statistical population consisted of a total of 7 entrepreneurial villages (30 entrepreneurial companies) in rural Pirashahr. On this basis, first, using SPSS20 software, the studied villages were leveled in terms of intensity and degree of entrepreneurship, and then, with the help of GIS software, the entrepreneurial residential network model was drawn. Findings showed that the rate of entrepreneurial activities in the study area was high from social and economic aspects; And rural suburban areas of this sector have the ability to develop space and accept new commercial companies and upgrade to a higher settlement hierarchy.Thus, according to the correlation results, the variables of social capital, environmental capital, growth of new companies, entrepreneurial capital in different production sectors, employment growth and entrepreneurial capital, respectively, positively correlate with the spatial development of the network of entrepreneurial settlements. And it has meaning and strong correlation. The situation of spatial development of rural suburban entrepreneurship in 60% of rural areas has a relatively favorable situation (degree of spatial development of entrepreneurship, 3.85) and has led to the level of growth of entrepreneurial economic activities in the region. The two villages of Simineh Olya and Dokushkan Hosseinkhani also had a high degree of entrepreneurial spatial development and played a key role in the development of suburban spaces in this section. پراکندگی پدیده‌های جغرافیایی و فعالیت‌های اقتصادی در سراسر نواحی روستایی تحت شرایطی، شکل‌گیری الگوهایی را امکان‌پذیر می‌سازد، الگوی فضایی شبکه کارآفرینی در سکونتگاه‌های انسانی از جمله مقوله‌هایی است که در سازمان‌یابی و توسعه عرصه‌های جغرافیایی کمتر عینیت یافته است، از طرفی به اعتقاد اندیشمندان علوم اجتماعی در پژوهش‌های مکانی، ارزیابی محیط محلی در موفقیت یک شرکت کارآفرینانه، به اندازه ارزیابی اقتصادی و صنعتی اهمیت دارد. از این‌رو، مقاله حاضر با هدف تدوین الگوی توسعه فضایی شبکه سکونتگاهی کارآفرینی پیراشهری روستایی بخش ماهیدشت شهرستان کرمانشاه طراحی شد. روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی ـ تحلیلی بود. جامعه آماری آن را، مجموعا 7 روستای کارآفرین (30 شرکت کارآفرینی) پیراشهر روستایی تشکیل می-دادند. بر این مبنا در ابتدا با استفاده از نرم‌افزار SPSS20 روستاهای مورد مطالعه از حیث شدت و درجه کارآفرینی سطح‌بندی شده و سپس با کمک نرم‌افزار GIS الگوی شبکه سکونتگاهی کارآفرینی ترسیم گردید. یافته‌ها نشان داد که میزان فعالیت‌های کارآفرینی در محدوده مورد مطالعه از جنبه‌های اجتماعی و اقتصادی بالا بوده؛ و نواحی پیراشهری روستایی این بخش قابلیت توسعه فضایی و پذیرش شرکت‌های تجاری جدید و ارتقا به سلسله مراتب سکونتگاهی بالاتری را دارند. به طوری‌که، مطابق با نتایج همبستگی به ترتیب متغیرهای سرمایه اجتماعی، سرمایه محیطی، رشد تشکیل شرکت‌های جدید، سرمایه کارآفرینی در بخش‌های مختلف تولیدی، رشد اشتغال و سرمایه فرد کارآفرین با توسعه فضایی شبکه سکونتگاه‌های کارآفرینی ارتباط مثبت و معنی‌دار و همبستگی قوی دارد. وضعیت توسعه فضایی کارآفرینی پیراشهری روستایی در 60 درصد از نواحی روستایی دارای وضعیتی نسبتاً مطلوب بوده (درجه توسعه فضایی کارآفرینی، 85/3) و سطح رشد فعالیت‌های اقتصادی کارآفرینی را در منطقه منجر شده است. دو روستای سیمینه علیا و دوکوشکان حسین‌خانی نیز دارای درجه توسعه فضایی کارآفرینی بالا و نقش کلیدی در توسعه فضاهای پیراشهری این بخش دارا بودند.

https://www.jpusd.ir/article_141004_0fd044c19e22a3eb5eed99fe7bbb7bf5.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 The Importance of Indigenous Knowledge in the Development of Suburban Spaces with an Emphasis on Socio-Economic Habitability: Villages in District 19 Of Tehran تحلیل جایگاه دانش بومی در توسعه فضاهای پیراشهری با تأکید بر زیست پذیری اقتصادی ـ اجتماعی مورد: روستاهای منطقه ۱۹ تهران 185 204 140923 FA الهه فولادی دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سیمین ارمغان استادیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران تهمینه دانیالی استادیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمد همتی استادیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2021 10 31 Today, one of the issues that has attracted the attention of planners is the study of the role of indigenous knowledge in the development and livability of areas. Indigenous knowledge is a part of the national capital of each nation, which includes their local beliefs, values, practices, and ecology Indigenous knowledge is the result of centuries of trial and error in the natural, economic and social environment. In this regard, the purpose of this study is to Analysis of the position of indigenous knowledge in the development of Urban Peripheral areas with emphasis on economic and social livability (Case study: villages in Tehran's 19th region). The present research in terms of descriptive-analytical research method and by nature, research is quantitative and in terms of purpose, it is applied-developmental. Data collection tools to examine the position of rural areas in region 19 in terms of the application of indigenous knowledge in the direction of livability in the form of economic and social criteria, 24 sub-criteria. The descriptive and inferential sections (results related to data analysis) use Gray Relationship Analysis (GRA) techniques and SPSS software. The results of Spearman test showed that there is a significant and positive relationship between indigenous knowledge in the villages of Tehran's 19th region and economic and social livability with the value of Spearman correlation coefficient of 0.751. Also, the results of T-test showed that the economic component was the most affected by indigenous knowledge in terms of livability in rural areas of region 19. The results of Gray Relationship Analysis (GRA) showed that Morteza gard village, with a gray score (0.633), is in the first place in terms of the application of indigenous knowledge in order to improve livability among the studied villages. امروزه یکی از مسائلی که توجه برنامه‌ریزان را به خود جلب کرده، بررسی نقش دانش بومی در توسعۀ و زیست‌پذیری نواحی می‌باشد. دانش بومی، بخشی از سرمایه ملی هر قوم است که باورها، ارزش‌ها، روش‌‌ها و آگاهی‌های محلی و دانش اکولوژیک آنها از محـیط زندگیشان را در بر می‌گیرد. دانش بومی، حاصل قرن‌ها آزمون و خطا در محیط طبیعی، اقتصادی و اجتماعی است. در این راستا هدف پژوهش حاضر تحلیل جایگاه دانش بومی در توسعه فضاهای پیراشهری با تاکید بر زیست‌پذیری اقتصادی و اجتماعی (مورد مطالعه: روستاهای منطقه ۱۹ تهران)، می‌باشد. تحقیق حاضر از نظر روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و از نظر ماهیت، کمی و به لحاظ هدف کاربردی – توسعه‌ای است. ابزار گردآوری اطلاعات برای بررسی جایگاه مناطق روستایی منطقه 19 از نظر کاربست دانش بومی در راستایی زیست‌پذیری در قالب معیارهای اقتصادی، اجتماعی، 24 زیرمعیار است. در بخش توصیفی و استنباطی (نتایج مرتبط به تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها) از تکنیک‌های تحلیل رابطه خاکستری (GRA) و نرم‌افزار SPSS استفاده می‌گردد. نتایج آزمون اسپیرمن نشان داد بین دانش بومی در روستاهای منطقه 19 تهران و زیست‌پذیری اقتصادی و اجتماعی با مقدار ضریب همبستگی اسپیرمن 751/0، ارتباط معنادار و مثبتی وجود دارد. همچنین نتایج آزمون T نشان داد مؤلفه اقتصادی بیشترین اثرپذیری را از دانش بومی در راستای زیست‌پذیری مناطق روستایی منطقه 19 داشته است. نتایج تحلیل رابطه خاکستری (GRA) نشان داد، روستای مرتضی‌گرد با کسب میزان امتیاز خاکستری (0.633)، در جایگاه اول از نظر کاربرد دانش بومی در راستای ارتقای زیست‌پذیری در بین روستاهای مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

https://www.jpusd.ir/article_140923_c5e824284c3366203a1b2984148e8375.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Urban Management Role in Navigating and Controlling the Spatial-Physical Development of Suburban Areas of Yasuj City مدیریت شهری و نقش آن در هدایت و کنترل توسعه فضایی- کالبدی مناطق پیراشهری یاسوج 205 224 140225 FA فرزاد بابکان پور دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران محمدرضا رضائی دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران احمد استقلال استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران محمدحسین سرایی دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-3449-3969 سیدعلی الحسینی المدرسی دانشیار گروه سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده فنی مهندسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. Journal Article 2021 07 10 Population growth, rapid urbanization and urban creep are the main factors in the production of suburban spaces. Urban management as a local institution has a key role in controlling and directing the process of physical-spatial expansion of cities. The current model of urban management in Iran has led to the emergence of spatial-physical instabilities and encroachment on suburban spaces, especially agricultural land in most cities, including Yasuj. The present study was conducted with the aim of structural modeling of the basic components of urban management effective in guiding and controlling the process of spatial-physical development of suburban areas of Yasuj. The research method is based on a descriptive-analytical approach that is completed by field survey to complete the questionnaires.The statistical population of the study is managers, specialists and experts of government and public institutions of Yasuj city, which was selected by cluster sampling method and purposefully using Morgan sample size determination table to 148 people.The collected data were analyzed using structural equation method and Smart P.L.S software.The results showed that the basic components of urban management (urban policy and decision making, planning and organization, executive affairs and urban services) at the rate of 0.433, / 372 and 0.487 explain the changes in control and direction of spatial-physical development process of the study area. Also, the effect of basic components of urban management according to t (12.935), (4.888), (14.851) statistics was significant at the level of 99%, which indicates the positive and significant effect of these components on controlling and guiding the process of spatial-physical development. In total, these three components of urban management predict 0.874% of the variable of directing and controlling the spatial development of metropolitan areas of Yasuj. افزایش جمعیت، رشد سریع شهرنشینی و خزش شهری عامل اصلی تولید فضاهای پیراشهری است. مدیریت شهری به‌عنوان یک نهاد محلی نقش اساسی در کنترل و هدایت روند گسترش کالبدی-فضایی شهرها دارد. الگوی کنونی مدیریت شهری در ایران منجر به بروز ناپایداری‌های فضایی-کالبدی و دست اندازی به فضاهای پیراشهری به‌ویژه زمین‌های کشاورزی در بیش‌تر شهرها از جمله یاسوج شده است. پژوهش حاضر با هدف مدلسازی ساختاری مؤلفه‌های مبنایی مدیریت شهری مؤثر بر هدایت و کنترل روند توسعه فضایی-کالبدی مناطق پیراشهری یاسوج صورت گرفته است. روش پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی که با پیمایش میدانی جهت تکمیل پرسشنامه‌ها می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، مدیران، متخصصان و کارشناسان نهادهای دولتی و عمومی شهر یاسوج است که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و به‌صورت هدفمند با استفاده از جدول تعیین حجم نمونه مورگان به تعداد 148 نفر انتخاب شد. داده‌های گردآوری شده با بهره‌گیری از روش معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس (Smart P.L.S) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های مبنایی مدیریت شهری (سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری شهری، برنامه‌ریزی و سازماندهی، امور اجرایی و خدمات شهری) به میزان 433/0، 372/ و 487/0 تغییرات کنترل و هدایت روند توسعه فضایی-کالبدی محدوده مطالعاتی را تبیین می‌کنند. هم‌چنین تأثیر مؤلفه‌های مبنایی مدیریت شهری طبق آماره t (935/12)، (888/4)، (851/14) در سطح 99 درصد معنادار بوده که بیانگر تأثیر مثبت و معنادار این مؤلفه‌ها بر کنترل و هدایت روند توسعه فضایی-کالبدی است. در مجموع این سه مؤلفه مدیریت شهری، 874/0 درصد متغیر هدایت و کنترل توسعه فضایی مناطق پیراشهری یاسوج را پیش‌بینی می‌کنند.

https://www.jpusd.ir/article_140225_b817d923995c11407845f45d9ae633c3.pdf

انجمن جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران توسعه فضاهای پیراشهری 2676-4164 3 2 2021 10 23 Identifying and Prioritizing the Criteria for the Environmental Quality in The Lost Space of the Suburbs: Bisim Neighborhood in Zanjan شناسایی و اولویت‌بندی معیارهای تعیین‌کننده کیفیت محیطی در فضاهای گمشده پیراشهری مورد: محله بیسیم زنجان 225 241 140228 FA پری علوی دانشجوی دکتری گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی و علوم پایه، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. 0000-0002-4221-8839 هومن ثبوتی استادیارگروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی و علوم پایه، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران 0000-0001-9797-1249 مجید شهبازی استادیارگروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی و علوم پایه، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران 0000-0002-2511-3306 Journal Article 2021 06 12 Today, one of the problems faced by contemporary cities is the existence of lost and abandoned spaces in urban areas, which has often caused instability in various dimensions and has faced urban neighborhoods with serious challenges. Considering the necessity of reviving this type of spaces and turning them into a space appropriate to the needs of today's society, the present study aims to improve the environmental quality in neighborhoods, to find effective quality criteria in reviving lost spaces. The research method is descriptive-analytical and its statistical population consists of residents over 20 years of age in the Bisim neighborhood of Zanjan. After identifying the factors affecting the environmental quality of the neighborhood five physical, social, functional, perceptual and managerial factors were selected as the main factors of the research. In the next stage, the status of these factors in the Bisim neighborhood was assessed and the residents' satisfaction with the environmental quality of the neighborhood was measured. Finally, the effective components in improving the quality of lost spaces were prioritized from the residents' point of view. Factor analysis and linear regression tests were used to extract the main factors of this research and one-sample t-test was used to perform its evaluations. Findings show that considering the residents' dissatisfaction with the quality of the neighborhood and the number of lost spaces in this neighborhood Components of "space organization and permeability" and "control and supervision", "management and maintenance" as well as "providing visual and environmental comfort" it is one of the components that are in the first ranks of residents' preferences in order to improve the quality of the Bisim neighborhood. Among social and functional factors, the components of "social interactions", "compatibility and homogeneity" and "accessibility" have been prioritized over other components, respectively. امروزه، یکی از معضلاتی که شهرهای معاصر با آن مواجه‌اند، وجود فضاهای گمشده و رها مانده در مناطق شهری است که اغلب موجب ناپایداری در ابعاد مختلف شده و محلات شهری را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. با عنایت به‌ضرورت احیای این نوع فضاها و تبدیل آن‌ها به فضایی متناسب با نیازهای امروز جامعه، تحقیق حاضر باهدف ارتقای کیفیت محیطی در محلات، در پی یافتن معیارهای کیفی مؤثر در احیای فضاهای گمشده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه آماری آن را ساکنین بالای 20 سال محله «بیسیم» زنجان تشکیل می‌دهد. در ابتدای تحقیق ضمن شناسایی عوامل مؤثر در کیفیت محیطی محله، پنج عامل «کالبدی»، «اجتماعی»، «عملکردی»، «ادراکی» و «مدیریتی» به‌عنوان عوامل اصلی تحقیق انتخاب و پس از ارزیابی وضعیت این عوامل در محله بیسیم و سنجش میزان رضایت ساکنین از کیفیت محیطی محله، درنهایت مؤلفه‌های تأثیرگذار در ارتقای کیفی فضاهای گمشده از دید ساکنین اولویت‌بندی شده است. استخراج عوامل اصلی این تحقیق با استفاده از آزمون تحلیل عاملی و رگرسیون خطی و ارزیابی‌های عوامل از طریق آزمون‌ T تک نمونه‌ای انجام پذیرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد با عنایت به نارضایتی ساکنین از کیفیت محله و تعدد فضاهای گمشده در این محله مؤلفه‌های «سازمان فضایی و نفوذپذیری» و «کنترل و نظارت»، «مدیریت و نگهداری» و همچنین «تأمین آسایش بصری و محیطی» ازجمله مؤلفه‌هایی است که در رده‌های نخست ترجیحات ساکنین به‌منظور ارتقای کیفیت محله بیسیم قرار دارد. در میان عوامل اجتماعی و عملکردی نیز به ترتیب مؤلفه‌های «تعاملات اجتماعی»، «سازگاری و تجانس» و «قابلیت دسترسی» نسبت به سایر مؤلفه‌ها در اولویت قرارگرفته‌است.

https://www.jpusd.ir/article_140228_5001cac181cff97b1b713e631f0bb3f7.pdf