Preipheral Urban Spaces Development

Preipheral Urban Spaces Development

Analysis of Factors Affecting the Conversion of Agricultural Land to Recreational-Tourism Use in Peri-Urban Villages of Rasht

Document Type : Articles extracted from Thesis

Authors
Sapeide Noroozi
Nasrollah Molaeihashjin
Mohammad Baset Ghoreshi
Department of Geography, Ra.C., Islamic Azad University, Rasht, Iran.
10.22034/jpusd.2025.522284.1343
Abstract
Extended Abstract
Introduction
Land use changes in peri-urban villages result from a combination of economic, socio-cultural, institutional-political transformations, and shifts in collective to individual behavior. In this regard, economic challenges such as low income, lack of financial support, the unprofitability of agricultural activities, rising farming costs, inflated land and housing prices, increasing living expenses, and difficulties in selling products are among the key economic drivers of land-use change. The expansion of urbanization and developmental pressures, excessive exploitation, improper land-use conversions, and human encroachment on agricultural lands progressively disrupt regional balances.
In this regard, Gilan Province, with its natural recreational attractions and favorable climate, is considered one of the country's tourism hubs. Consequently, land-use changes in peri-urban villages, particularly in Rasht as the provincial capital, are steadily increasing, leading to multiple challenges such as water shortages in warm seasons, lack of attention to the agricultural sector, and the conversion of farmland and orchards into villa towns and recreational and accommodation centers. According to studies, the area of Rasht County reached 10,240 hectares in 2011, marking a 342% increase compared to 2,994 hectares in 1991. This physical expansion has significantly altered agricultural land use in peri-urban villages, resulting in adverse environmental consequences, including the loss of rural habitats, destruction of agricultural lands, land pollution, and rising temperatures. Identifying the key factors influencing agricultural-to-tourism land-use conversion in peri-urban tourist-friendly villages can not only help mitigate negative consequences but also enable a logical understanding and analysis of dynamic and evolving issues in these villages. Additionally, it serves as a valuable tool for rural managers and planners, aiding in predicting future land-use changes, controlling and directing these transformations for sustainable development, estimating future land uses, and ultimately ensuring efficient and purposeful rural management. Based on this perspective, the present study employs a qualitative approach to identify and analyze the range of factors driving agricultural land-use conversion into tourism and recreational spaces in the peri-urban villages of Rasht.
 
Methodology
The present study is applied in nature and possesses an exploratory and in-depth analytical approach. The statistical population of this research includes experts in land-use change and rural development, geography graduates, members of the Islamic Council, and village heads in the peri-urban villages of Rasht. Using purposive sampling, a total of 35 individuals were selected. Additionally, grounded theory methodology and the DEMATEL model were employed for data analysis.
 
Results and discussion
Land-use changes in the studied region are influenced by multidimensional factors, including political-organizational, economic, planning, social, physical, and environmental aspects. Among these, political and organizational factors have been identified as the most influential, with weak regulatory institutions, lack of managerial cohesion, and legal issues being the primary challenges in this domain. The economic factor, particularly due to declining agricultural profitability, land speculation, and rising property values, has further reinforced the motivation for land-use conversion. Additionally, the lack of effective planning at both local and national levels, combined with the impact of social factors (youth migration, low community awareness) and environmental constraints (soil fertility decline, water scarcity), has created a setting where land-use changes—especially in tourism-oriented areas like Rasht—are accelerating.
 
Conclusion
The findings of this study emphasize the necessity of strengthening legal oversight, implementing integrated land management, reforming economic policies to support farmers, and developing sustainable planning aligned with environmental capacities. Without comprehensive solutions and inter-organizational coordination, the continuation of this trend will not only threaten food security and the environment but may also lead to instability in tourism development and exacerbate social inequalities in rural areas. It is recommended that future research explores practical strategies to reduce conflicts among stakeholders and examines sustainable land development policies to ensure balanced and effective land-use planning.
 
Funding
According to the responsible author, this article has no financial support
 
Authors’ Contribution
Authors contributed equally to the conceptualization and writing of the article. All of the authors approved thecontent of the manuscript and agreed on all aspects of the work declaration of competing interest none.
 
Conflict of Interest
Authors declared no conflict of interest.
 
Acknowledgments
 We are grateful to all the scientific consultants of this paper.
Keywords
Land Use
Agriculture
Tourism
Peri-Urban Villages
Rasht City

Subjects

امیرانتخابی، شهرام؛ جوان، فرهاد و حسنی مقدم، حسن. (1397). تحلیل اثرات خزش شهری در ناپایداری سکونتگاه­های روستایی (موردمطالعه: شهرستان رضوانشهر). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 2(3)، 59-71.
بهره­مند پاسکه، زهرا؛ کاوسی کلاشمی، محمد. (1399). شناسایی عوامل مؤثر در تغییر کاربری اراضی کشاورزی روستای بلکور در شهرستان صومعه‌سرا. فصلنامه راهبرد­­های توسعه روستایی، 7(2)، 170-157. https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.241518.1861
جوان، فرهاد؛ نعیم آبادی، نازنین و حجت شمامی، سیروس. (1400). واکاوی اثرات گردشگری کشاورزی بر توسعه اقتصاد محلی مبتنی بر مزارع زعفران( مطالعه موردی: دهستان دربقاضی شهرستان نیشابور). پژوهش­های زعفران، 9(2)، 194-213. doi: 10.22077/jsr.2021.4009.1149
درودیان، حمیدرضا؛ درودیان، عاطفه. (1396). پیامدهای اجتماعی و بوم‌شناختی تغییر بی‌رویه کاربری اراضی کشاورزی. نشریه مدیریت اراضی، 5(2)، 81-97. https://doi.org/ 10.22092/lmj.2018.115849
رحمانی چوکامی، علی؛ آمار، تیمور  پوررمضان، عیسی. (1399). عوامل و پیامدهای اقتصادی تغییر مالکیت زمین در سکونتگاه­های روستایی مورد: بخش خمام شهرستان رشت. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 9(33)، 91-112. https://serd.khu.ac.ir/article-1-3583-fa.html
ریاحی، وحید؛ جوان، فرهاد و حجت شمامی، سیروس. (1396). تحلیل الگوی مکانی- فضایی توسعه کشاورزی در سکونتگاه‌های روستایی(مطالعه موردی: دهستان گیل دولاب شهرستان رضوانشهر). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 1(1)، 40-52.
سجاسی­قیداری، حمدالله و صدرالسادات، آیدا. (1398). تحلیل اثرات توسعه گردشگری بر تغییرات کاربری اراضی روستاهای ییلاقی شهرستان بینالود. نشریه برنامه­ریزی توسعه کالبدی، 4(15)، صص 11-30. https://doi.org/10.71487/ebtp.2025.2311-3254.
سوزنچی، کیانوش. (1383). نگاهی به ابهامات موجود در حفاظت از اراضی کشاورزی و باغات در محدوده شهرها، نشریه آبادی، 14(42)، 98-101.
شاطریان، محسن؛ منتصری، زهرا؛ کیانی، صدیقه و غلامی، یونس.(1398). سطح­بندی توسعه گردشگری روستاهای بخش برزک در شهرستان کاشان. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۸ (۲۸)، 95-114. https://serd.khu.ac.ir/article-1-3319-fa.html
شکویی، حسین. (1380). دیدگاه­های نو در جغرافیای شهری، چاپ دوم، انتشارات سمت، تهران.
فیض­آبادی، بختیار و حاجی میررحیمی، سید محمود. (1386). آشکارسازی تغییرات فضای سبز شهر تبریز با استفاده از روش­های ش­ء گرا. اولین همایش GIS شهری، دانشگاه شمال. 1-10. https://civilica.com/doc/22680/
قربانی، مهدی؛ مهرابی، علی­اکبر؛ ثروتی، محمدرضا و نظری­سامانی، علی­اکبر. (1389). بررسی تغییرات جمعیتی و اثرگذاری آن‌ها بر تغییرات کاربری اراضی (مطالعه موردی منطقه بالا طالقان). نشریه مرتع و آبخیزداری، 63 (1)، 75-88. https://doi.org/10.71487/ebtp.2025.2311-3254.
محرابی، علی‌اکبر؛ محمد محمدی، محسن؛ محسنی ساروی، محمد جعفری، قربانی، مهدی. (1392). بررسی نیروهای محرک انسانی مؤثر بر تغییرات کاربری سرزمین( مطالعه‌ی موردی: روستاهای سیدمحله و دراسرا – تنکابن)، نشریه مرتع و آبخیزداری، 66(2)، 320-30. https://doi.org/ 10.22059/jrwm.2013.35581
نصیری­هنده­خاله؛ اسماعیل؛ جوان، فرهاد و یونسی­سندی، ریحانه. (1401). بررسی تأثیرات خزش شهری بندر انزلی در پایداری کالبدی –فضایی سکونتگاه­های پیراشهری. روستا و توسعه پایدار فضا، 3(4)، 82-98. doi: 10.22077/vssd.2022.5475.1118
نعیم­آبادی، نازنین؛ جوان، فرهاد و حجت­شمامی، سیروس. (1402). گردشگری روستایی و اثرات اقتصادی آن بر جوامع میزبان(مورد­مطالعه: روستاهای گردشگرپذیر شهرستان رضوانشهر). پژوهش‌های جغرافیای اقتصادی، 4(13)، 18-31.
نوروزی، سپیده؛ مولائی­هشجین، نصرالله و قریشی، محمدباسط. (1403). روند تغییرات کاربری اراضی کشاورزی به تفریحی ـ گردشگری در طی دهه­های (2000-2022) در روستاهای پیراشهری رشت، مجله آمایش محیط، 17(67)، 191-217.  https://doi.org/10.71487/ebtp.2025.2311-3254.
یوسفی­طالقانی، علی؛ مولایی هشجین. نصرالله؛ رضایی، پرویز. (1401). تبیین عوامل مؤثر بر تغییرات کاربری اراضی روستاهای پیراشهری رشت. توسعه فضاهای پیراشهری، 4(7)، 47-66.
Chai, Y.; Qiao, W.; Hu, Y.; He, T.; Jia, K.; Feng, T.; Wang, Y. Land-Use Transition of Tourist Villages in the Metropolitan Suburbs and Its Driving Forces: A Case Study of She Village in Nanjing City, China. Land 2021, 10, 168. https://doi.org/ 10.3390/land10020168.
Deng, H., Zheng, P., Liu, T., & Liu, X. (2011). Forest ecosystem services and eco-compensation mechanism in China. Journal of Environmental Management, Vol,48, United States, Pp.1079- 1085
Garrod, G., & Willis, K. (1999). Economic Valuation of the Environment: Methods and Case Studies, Edward Elgar Publishing, UK,P.400.
Javan, F. and Pourgharib, B. (2024). Assessing the Impact of English Language Proficiency in Host Communities on the Sustainability of Rural Tourism(A Case Study of Villages in Gilan Province, Northern Iran). journal of sustainable rural development, 8(1), 119-130. doi: 10.22034/jsrd.2024.458005.1187
Leman, N., Firooz Ramli, M., Puteri, R. (2015). GIS-based integrated evaluation of environmentally sensitive areas (ESAs) for land use planning in Langkawi Malaysia. Ecological Indicators, Vol.61, Netherlands, Pp. 293-308
Ndubisi, F., Meo, T., & Ditto, N. (1995). Environmentally sensitive areas: a template for developing greenway corridors. Landscape and Urban Planning, Vol.33, Netherlands, Pp.159- 177
Qiu, W., & Jones, P. (2013). The emerging policy landscape for marine spatial planning in Europe. Marine Policy, Vol.39, United Kingdom, Pp.182-190
Shahsavari, A., & Akbari, M. (2018). Potential of solar energy in developing countries for reducing energy-related emissions. Renewable and Sustainable Energy Reviews, Vol.90, United Kingdom, Pp.275-291
Singh Boori, M., Voženílek, V., Choudhary, K. (2015). Land Use/Cover Disturbance due to Tourism in Jeseníky Mountain, Czech Republic: A Remote Sensing and GIS Based Approach. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Science, 18(1),17–26.
Solecki, D. (2001). The role of global-to-local linkages in land use/land cover changes in South Florida. Ecological Economics, Vol.37, Netherlands, Pp. 339–356
Steiner, F., McSherry, L., & Kohen, J. (2000). Land suitability analysis for the upper Gila River watershed. Landscape and Urban Planning, Vol. 50, Netherlands, Pp. 199-214.
Taghvaye Salimi, E., Soleimani, K., Habibnejad Roshan, M., & Sabetraftar,K.(2008). Land use planning for land management using the geographic information system (GIS) in the Loumir watershed of Guilan province in northern Iran, Caspian Journal of Environmental Sciences, Vol.6 (2), Iran, Rasht, Pp. 141-149
Thuo, Aggrey & Daniel, Maina, (2010). Community and Social Responses to Land use Transformations in the Nairobi Rural-urban Fringe, Kenya, Field Actions Science Reports,Institut Veolia Environnement(Kenya),No: 1867- 8521.
Xi, J., Kong, Q., Wang, X. (2015). Spatial polarization of villages in tourist destinations: A case study from Yesanpo, China. Journal of Mountain Science, 12(4), 1038-1050.
Preipheral Urban Spaces Development
Volume 7, Issue 3 - Serial Number 17
Autumn
Autumn 2025
Pages 25-50