نقش ظرفیت نهادی در توسعه پایدار فضاهای شهری و پیراشهری (مورد مطالعه شهرستان بجنورد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

در سه دهه اخیر، کاربست ظرفیت نهادی در تحقق توسعه پایدار شهری-منطقه‌ای در رأس برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای کشورهای جهان درآمده، با این‌حال در کشورهای کمتر توسعه‌یافته‌ای همچون ایران این مهم مورد غفلت واقع شده است. این نهادها به عنوان کارگزاران توسعه نقش بی‌بدیلی در تحولات فضایی در مقیاس سرزمینی دارند که در این پژوهش شهرستان بجنورد مورد مطالعه قرار گرفته تا ابتدا ظرفیت نهادهای متولی توسعه در آن ارزیابی گردد و سپس میزان اثرگذاری این ظرفیت‌ها بر روند و نهادینگی توسعه پایدار منطقه‌ای تحلیل گردد. جامعه آماری این پژوهش را کارکنان نهادها تشکیل می‌دهد که آگاهی و دانش بیشتری نسبت به ظرفیت نهادهای خود دارند و از میان آنان تعداد 400 نفر به صورت تصادفی مورد گزینش قرار گرفته‌اند. نتایج حاصله از طریق پرسشنامه محقق‌ساخت و با استفاده از آزمونT-test تک‌نمونه‌ای مستقل نشان می‌دهد که ظرفیت نهادی شهرستان بجنورد در تمامی گویه‌ها مجموعاً با میانگین 2.63 در سطح پایینی قرار دارد و هیچ‌کدام از مؤلفه‌ها به حد متوسط 3 دست نیافته‌اند. به همین ترتیب، این مؤلفه‌ها نتوانسته‌اند اثر مثبتی بر توسعه پایدار شهری-منطقه‌ای داشته باشند به‌طوری‌که بیشترین اثرگذاری مربوط به مؤلفه "منابع حیاتی" با امتیاز 2.78 و کمترین اثرگذاری مربوط به مؤلفه "منابع مادی و فیزیکی" با امتیاز 2.36 است. در نهایت پیشنهاداتی همچون بهره‌گیری از نیروهای متخصص در حوزه‌های مرتبط با دانش آنان و جلوگیری از اتلاف سرمایه‌های انسانی در برابر فعالیت‌های غیرتخصصی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات