توسعه فضاهای پیراشهری

توسعه فضاهای پیراشهری

توانمندسازی زنان و توسعه گردشگری در پیراشهر خلخال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 استادیار، گروه ایران‌شناسی، دانشکده ایران‌شناسی، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران.
چکیده
سازمان ملل متحد در مبحث توسعه پایدار به ابعاد مختلفی چون فقر، نابرابری جنسیتی، تغییرات آب و هوایی، تخریب محیط‌زیست، صلح و عدالت می‌پردازد. سازمان ملل متحد برای تحقق هدف‌گذاری‌های خود در زمینه توانمندسازی زنان، یک سری اهداف کوچک‌تری تعیین کرده است که یکی از آن‌ها مشارکت مؤثر زنان در جامعه و حضور آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، اقتصادی و عمومی است. لذا توانمندسازی زنان یکی از ابعاد مهم توسعه پایدار گردشگری است. این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی بوده و روش انجام آن به‌صورت کمی است. جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار PLS استفاده‌شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ابعاد مختلف توانمندسازی تأثیر مهمی بر روی توسعه گردشگری مناطق پیراشهری خلخال دارد. به‌طور مشخص در این دو روستای پیراشهری، ادراک از کار زنان در گردشگری بسیار نسبت به گذشته متفاوت شده است. یکی از دلایل آن این است که پس شدت گرفتن تحریم‌های بین‌المللی و به‌تبع آن بروز برخی از مشکلات اقتصادی برای خانوارها، حساسیت‌های فرهنگی برای کار زنان کمتر شده است. هم‌چنین نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که توانمندسازی اقتصادی، حس غرور نسبت به سنت‌ها و فرهنگ محلی را ایجاد کرده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


اصغری لفمجانی، صادق، شهرکی، عیسی، نادریان‌فر. مهدی. 1395. موانع توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی خانوارهای روستایی مورد: مددجویان تحت پوشش کمیته امداد در سیستان. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال پنجم، شماره 1. صص 124-103. ‎ 10.18869/acadpub.serd.5.15.103
حاجیان، حسنا. 1392. مطالعه تطبیقی میزان توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی درنتیجه توسعه گردشگری زمستانی مطالعه موردی: مقصدهای گردشگری خور، شمشک، دربندسر، دیزین. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.
آذربایجانی، مسعود. 1388. عدالت جنسیتی و اشتغال زنان. مطالعات راهبردی زنان، سال دوازدهم، شماره 46. صص 116-81. 20.1001.1.20082827.1388.12.0.4.0.
حسینی، نسیبه و اصغری لفمجانی. اصغر. 1400. واکاوی موانع و محدودیت‌های توانمندسازی اقتصادی خانوارهای روستایی (مطالعه موردی: بخش‌های مرکزی و زبرخان در شهرستان نیشابور). فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی. جلد 8. شماره 1. صص 104-87. https://doi.org/10.22048/rdsj.2021.266368.1907
شفیعی‌ثابت، ناصر و اکرمی. سیده راضیه. 1402. اثرگذاری توانمندسازی ساختاری بر مشارکت زنان در طرح‌های توسعه گردشگری و دگرگونی فضایی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان‌های شاهرود و میامی. فصلنامه توسعه پایدار محیط جغرافیایی، سال پنجم. شماره 8. صص 122-105.  10.48308/SDGE.2023.103836
شفیعی‌ثابت، ناصر و هراتی‌فرد. سعیده. 1398. توانمندسازی ذی‌نفعان محلی برای مشارکت در توسعه پایدار گردشگری با نقش میانجی اثرات ادراک‌شده از گردشگری. مجله برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، دوره 8، شماره 2. صص 90-71.  10.22080/JTPD.2019.15957.3016
شکوهی، مهدی و یزدان‌پناه. مسعود. 1398. تأثیر توانمندسازی بر حمایت ساکنان از توسعه گردشگری منطقه گردشگری کمردوغ، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره 23. شماره 1. صص 168-151. 20.1001.1.16059689.1398.23.1.7.8.
صفوی، عیسی، ضمیران، بهار، معارف‌وند، معصومه، عرشی، ملیحه. 1393. توانمندسازی اقتصادی دختران وزنان جوان در کشورهای آفریقایی آمریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب. فصلنامه مددکاری اجتماعی، دوره 3. شماره 4. صص 12-3. http://socialworkmag.ir/browse.php?a_code=A-10-48-1&slc_lang=fa&sid=fa.
علیزاده، محمد و رحیمی. محمد. 1396. بررسی و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه گردشگری در شهرستان خلخال با استفاده روش کوپراس. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران. سال نهم. شماره چهارم. صص 51-39.
قادری، اسماعیل، ضیائی، محمود، امیری، مقصود، علیزاده، محمد. 1400. تبیین شبکه تعاملات و پیوندهای بین کسب‌وکارهای گردشگری و کارآفرینان در راستای توسعه گردشگری (موردمطالعه: شهرستان خلخال). مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال سیزدهم، شماره سوم. صص 87-69.
علیزاده، محمد. 1400. الگوی تحول ساختار فضایی مقصدهای گردشگری میان‌راهی (مطالعه موردی: شهرستان خلخال). رساله دکتری دانشگاه علامه طباطبائی.
Abou-Shouk, M A. Maryam Taha Mannaa, M. Elbaz,  A. M. 2021. Women's empowerment and tourism development: A cross-country study.  Tourism Management Perspectives. Volume 37, https://doi.org/10.1016/j.tmp.2020.100782.
Adams, R. 2003. Social Work and Empowerment, Red Globe Press London.
Aghazamani, Y., Kerstetter, D., & Allison, P. 2020. Women’s perceptions of empowerment in Ramsar, a tourism destination in northern Iran. Women’s Studies International Forum, 79, 102340. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2020.102340
Arroyo, C., Barbieri, C., Sotomayor, S., & Knollenberg, W. 2019. Cultivating women’s empowerment through agritourism: Evidence from Andean communities. Sustainability, 11(11), 1–14. https://doi.org/10.3390/su11113058.
Bhattacharya, J., & Banerjee, S. 2012. Women empowerment as multidimensional capability enhancement: An application of structural equation modeling. Poverty & Public Policy, 4(3), 79–98. https://doi.org/10.1002/pop4.7.
Bird, E., Lynch, P.A. and Ingram, A. 2002. Gender and employment flexibility within hotel front offices. Service Industries Journal 22(3): 99–116.
Boley, B., & McGehee, N. 2014. Measuring empowerment: Developing and validating the Resident Empowerment through Tourism Scale (RETS). Tourism Management, 45, 85–94. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2014.04.003.
Boley, B., Maruyama, N., & Woosnam, K. .2015. Measuring empowerment in an Eastern context: Findings from Japan. Tourism Management, 50, 112–122.  https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.01.011.
Boley, B., McGehee, N., Perdue, R., & Long, P. 2014. Empowerment and resident attitudes toward tourism: Strengthening the theoretical foundation through a Weberian lens. Annals of Tourism Research, 49, 33–50. https://doi.org/10.1016/j.annals.2014.08.005.
Cooper C, Fletcher J, Gilbert D, Swanhill S. 1993. Tourism-principles and practices. London: Pitmen with EL/BS.
Duffy, L., Kline, C., Mowatt, R., & Chancellor, H. 2015. Women in tourism: Shifting gender ideology in the DR. Annals of Tourism Research, 52, 72–86. https://doi.org/10.1016/j.annals.2015.02.017.
Fetterman. D. M. 2023. Empowerment Evaluation and Social Justice Confronting the Culture of Silence, The Guilford Press.
Figueroa-Domecq, C., de Jong, A., & Williams, A. 2020. Gender, tourism & entrepreneurship: A critical review. Annals of Tourism Research, 84, 102980. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102980.
Ginanjar, R. Runingsawitri, H. S. .2023. Community Empowerment in Tourism Development: Concepts and Implications. The Eastasouth Management and Business, 1(03), 111–119. https://doi.org/10.58812/esmb.v1i03.82.
Karmila M. 2013. Peran ganda perempun di lingkungan pariwisata bandungan, Jawa Tengah. PALASTREN Jurnal Studi Gender. 2013;6(1): 129-158.
Khalid, S. Ahmad, M.S. Ramayah, T. Hwang, J. Kim, .2019. Community Empowerment and Sustainable Tourism Development: The Mediating Role of Community Support for Tourism. Sustainability11, 6248. https://doi.org/10.3390/su11226248.
Milne, S. and Pohlmann, C. 1998. Continuity and change in the hotel sector: some evidence from Montreal, in D. Ioannides and K.G. Debbage (eds) The Economic Geography of the Tourist Industry: A Supply-Side Analysis, London: Routledge.
Scheyvens, R. 1999. Ecotourism and the empowerment of local communities. Tourism Management, 20(2), 245–249. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(98)00069-7.
Shingla, P., & Singh, M. 2015. Women empowerment through entrepreneurship development. Studies on Home and Community Science, 9(1), 27–32. https://doi.org/10.1080/09737189.2015.11885429.
Soni KC.  2012. Roles and challenges of women in tourism sector of Western Nepal: A micro-ethnographic study. Nepal Tourism and Development Review. 2012;2(1): 32-59.
The World Bank. 2018. Women economic empowerment study. Washington, D.C.: WorldBankGroup.http://documents1.worldbank.org/curated/en/861491551113547855/pdf/13484-WP-PUBLIC-march-2-WB-Women-Study-EN.pdf accessed 17 October 2020.
United Nations .2007. United Nations sustainable development goals. Retrieved from https://www.un.org/sustainabledevelopment/gender-equality/.
World Tourism Organization. 2019. Global report on women in tourism – Second edition. Madrid: UNWTO. https://doi.org/10.18111/9789284420384.