توسعه فضاهای پیراشهری

توسعه فضاهای پیراشهری

ارزیابی و رتبه بندی تاب‌آوری شهری در مناطق پیراکلانشهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
10.22034/jpusd.2025.493945.1327
چکیده
تاب‌آوری از منظر پژوهشگران به‌ویژه در مدیریت بحران و مخاطرات طبیعی به موارد مختلفی اشاره دارد. برخی آن را به‌عنوان ظرفیت یک سیستم شبکه یا بنگاه اقتصادی برای حفظ و بازیابی عملکرد خود پس از بحران می‌دانند، در حالی که برخی دیگر تاب‌آوری زیرساخت‌ها را به توانایی سیستم‌های مختلف در کاهش احتمال شوک و اثرات بحران و بازیابی سریع عملکرد پس از حادثه تعریف می‌کنند. هدف پژوهش حاضر ارزیابی و رتبه بندی تاب‌آوری نواحی سه گانه شهر ورامین در منطقه پیراکلانشهری تهران در مواجهه با بحران‌های طبیعی و انسانی است. این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی-تحلیلی بوده و برای گرد آوری اطلاعات از روش های کتابخانه ای، میدانی و پرسشنامه استفاده شده است. نتایج تحلیل مدل کوکوسو نشان می‌دهد که ناحیه 1 با امتیاز 169/3 بالاترین سطح تاب‌آوری را دارد و توانایی بیشتری در مواجهه و مدیریت بحران‌ها نسبت به سایر نواحی دارد. ناحیه 2 با امتیاز 642/2 در رتبه دوم و ناحیه 3 با امتیاز 452/1 در رتبه سوم قرار گرفته اند. این رتبه‌بندی بیانگر نیاز به تقویت زیرساخت‌ها و ارتقای تاب‌آوری نواحی 2 و 3 برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر بحران‌ها است. یافته‌ها ضرورت تقویت زیرساخت‌ها و ارتقای تاب‌آوری در نواحی آسیب‌پذیرتر را نشان می‌دهد. پژوهش پیشنهاد می‌کند تمرکز بر سیاست‌های مدیریتی هدفمند، حمایت از فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی پایدار، و توسعه فضاهای سبز و عمومی می‌تواند به افزایش تاب‌آوری و دستیابی به توسعه پایدار در شهر ورامین کمک کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات