پژوهش حاضر با هدف سنجش و تحلیل فضایی تاب‌آوری روستاهای دهستان بیرانوند شمالی در استان لرستان انجام شد. در این راستا، چهار بعد اصلی تاب‌آوری شامل سرمایه اجتماعی، اقتصادی، زیرساختی و نهادی ـ مشارکتی مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش از نوع کاربردی و رویکرد آن توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌های پژوهش بر اساس شاخص‌های ترکیبی گردآوری شد و برای وزن‌دهی و رتبه‌بندی از روش تاپسیس استفاده گردید. همچنین، جهت تحلیل فضایی و شناسایی الگوهای پراکنش تاب‌آوری، از روش تراکم کرنل و شاخص خودهمبستگی فضایی موران بهره گرفته شد. یافته‌ها نشان داد که سطح تاب‌آوری در میان روستاهای مورد مطالعه بسیار ناهمگون است؛ به‌گونه‌ای که تنها تعداد محدودی از روستاها از سطح بالایی برخوردار هستند. روستاهایی مانند تپه‌گجی، گل‌زرد و داربلوط پایین با برخورداری همزمان از زیرساخت‌های مناسب، سرمایه اجتماعی فعال و تنوع نسبی اقتصادی در صدر قرار گرفتند. در مقابل، بسیاری از روستاها نظیر صمدآباد، ملکه و سراب نورکه به دلیل ضعف شدید زیرساختی، نبود نهادهای محلی کارآمد و وابستگی یک‌جانبه به کشاورزی معیشتی، پایین‌ترین رتبه تاب‌آوری را کسب کردند. نتایج شاخص موران نیز نشان داد که ابعاد اجتماعی، نهادی و اقتصادی فاقد خوشه‌بندی فضایی معنادار بوده و توزیع آن‌ها بیشتر پراکنده و وابسته به شرایط محلی است. تنها بعد زیرساختی دارای خوشه‌بندی معنادار بود که نقش تعیین‌کننده خدمات زیربنایی در شکل‌گیری تمرکز فضایی تاب‌آوری را آشکار ساخت. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تاب‌آوری روستاهای دهستان بیرانوند شمالی بیش از همه از دو ضعف ساختاری در ابعاد اجتماعی و زیرساختی آسیب می‌بیند. بر این اساس، برنامه‌های توسعه روستایی باید بر کاهش شکاف زیرساختی، تقویت سرمایه اجتماعی و نهادی، تنوع‌بخشی به اقتصاد محلی و ایجاد پیوندهای شبکه‌ای میان روستاها متمرکز شود. چنین رویکردی می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای تاب‌آوری پایدار و افزایش توان سازگاری و بازسازی جوامع روستایی در برابر بحران‌ها گردد.