توسعه فضاهای پیراشهری

توسعه فضاهای پیراشهری

تحلیل روند تغییرات کاربری اراضی روستایی در فضاهای پیراشهری رشت(مورد مطالعه: روستاهای بخش لشت نشاء)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 استادگروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت ، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
چکیده
پژوهش حاضر باهدف بررسی تغییرات کاربری اراضی در طی دو دهه اخیر در روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت؛ انجام‌شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر از نوع کمی بوده و بر اساس هدف از نوع کاربردی می­باشد. جامعه آماری روستاهای بخش لشت نشاء در سه دهستان (جیرهنده لشت­نشاء، علی­آباد زیباکنار، گفشه لشت­نشاء)، در بین سال­های1380 تا1400(2020 –2000م)می­باشد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل تصاویر ماهواره­ای، در ابتدا به بررسی پیش­پردازش تصاویر ماهواره­ای (تصحیحات اتسمفری، تصحیحات هندسی، تصحیح خطوط جاافتاده، طبقه­بندی تصاویر)، پرداخته شد و به‌منظور روش­های طبقه­بندی از روش حداکثر احتمال، شبکه عصبی مصنوعی، برآورد ماتریس خطا، ضریب کاپا استفاده شد. نتایج نشان داد، در طول دوره مطالعاتی، در روستاهای موردمطالعه اراضی کشاورزی و آب دارای روند کاهشی و باغات و مناطق مسکونی دارای روند افزایشی بودند. همچنین قابل‌ذکر است، از بین دهستان­های موردمطالعه، تغییرات مناطق مسکونی در دهستان­های زیباکنار و گفشه سریع‌تر از دهستان جیرهنده بوده­است، و همچنین شدت تغییرات کاربری­اراضی در  سال­های 2015 تا 2020 بیشتر از سال­های دیگر بوده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


افراخته، حسن. حجی پور، محمد. 1392. خزش شهری و پیامد­های آن در توسعه پایدار روستایی. جغرافیا، دوره جدید. سال 11. شماره 39. صص 157-185.
امان­پور، سعید. کاملی­فر، محمدجواد. بهمنی، حجت. 1396. تحلیلی بر تغییرات کاربری اراضی در کلان‌شهرها با استفاده از آنلایز تصاویر ماهواره­ای در محیط ENVI، فصلنامه علمی و پژوهشی اطلاعات جغرافیای. دوره 26. شماره 102. صص 139-150.
تهمتن، اعظم. باسط قریشی، محمد. آمار، تیمور. مولایی هشجین، نصرالله. 1401. تبیین تحولات کاربری اراضی روستاهای بخش مرکزی شهرستان رشت در دو دهه اخیر (1375-1395). جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای. سال 12. شماره 3. صص 12-26.
توکلی، مرتضی. نعیم­آبادی، نازنین. 1398. خزش شهری و تغییرات کاربری اراضی فضاهای پیراشهری نیشابور. توسعه فضاهای پیراشهری. سال اول. شماره 2. صص 151-165.
داداشپور، هاشم، خیرالدی ، رضا، یعقوب خانی، مرتضی، چمنی، بهنام. 1393. مدل­سازی تغییرات کاربری زمین در کلان‌شهر تهران با استفاده از مدل MOLAND فصلنامه برنامه­ریزی منطقه­ای، دوره 4.م شماره 16.  مرودشت، 49 -64
محمدی، سمیره. توکلی، محسن. زرافشانی، کیومرث. مهدی­زاده، حسین. امیری، فرزانه. 1400. بررسی روند تغییرات کاربری اراضی در حوزه­ی آبخیز دشت ماهیدشت با استفاده از تصاویر سنجش‌ازدور. پایداری، توسعه و محیط‌زیست. دوره 2. شماره 2.
مولائی هشجین، نصرالله. علینقی­پور، مریم. 1399. بررسی روند تغییرات کاربری اراضی با تأکید برافزایش جمعیت طی سال­های 1380-95 ه. ش. مهندسی جغرافیایی سرزمین. دوره 4. شماره 8. صص 225-241.
Bagheri, Bagher, Nedae Tousi, Sahar. (2017). an explanation of urban sprawl phenomenon in Shiraz Metropolitan Area. Cities, in press.
Bartkowski, B., Beckmann, M., Drechsler, M., Kaim, A., Liebelt, V., Müller, B., Witing, F., Strauch, M. (2020). Aligning agent-based modelling with multi-objective land-use allocation: Identification of policy gaps and feasible pathways to biophysically optimal landscapes, Frontiers in Environmental Science, Vol 8, No 103, Switzerland, and Pp 1-15.
Bittner, Christian & Sofer, Michael. (2013). "Land use changes in the rural˚ urban fringe: An Israeli case study", Land Use Policy 33 (2013) 11˚ 19.
Gao‚ P., Niu‚ X., Wang‚ B.‚ Zheng, Y. (2015). Land Use Changes and its Driving Forces in Hilly Ecological Restoration Area based on GIS and RS of Northern China, Scientific Reports, Vol 5, No 1, Pp 1- 11.
Gordon, P., Richardson, H. W., & Jun, M.-J. (1991). the commuting paradox evidence from the top twenty. Journal of the American Planning Association, Vol.57,No.4, PP.416-420
Halfacree,K.(1999).A new space or spatial effacement? Alternative futures for the post-productivist countryside, in Walford,N.,Everitt,J. & Napton,D.(eds) Reshaping the Countriside :Perceptions and Processes of Rural Change,CABI:Wallingford
Jabbar M.T, Zhou X. (2011). Eco-environmental change detection by using remote sensing and GIS techniques: a case study Basrah province, south part of Iraq. Journal of Environ Earth Sci, 64: 1397–1407.
Liu, Yansui, Li, Jintao, Yang, Yuanyuan. (2018). Strategic adjustment of land use policy under the economic transformation.Land Use Policy, Vol.74, No.5, 5-14.
Lungo,M.(2001); Urban Sprawl and Land Regulation in Latin America, Land Liners,Vol.13,No 20.
Muraoka, Rie, Jin, Songqing, Jayne, T.S. (2018). Land access, land rental and food security: Evidence from Kenya. Land Use Policy, Vol.70, PP. 611-622
Plummer, Paul, Tonts, Matthew, Argent, Neil. (2017). Sustainable rural economies, evolutionary dynamics and regional policy. Applied Geography , In press
Thuo, Aggrey & Daniel Maina. (2010). "Community and social responses to land use transformations in the Nairobi rural-urban fringe, Kenya ", Field Actions Science Reports [Online], Special Issue 1
Wessels K.J, Prince S.D, Frost P.E, Van Z. D. (2004). Assessing the effects of human induced land degradation in the former homelands of northern South Africa with a 1 km AVHRR NDVI time-series. Journal of Remote Sensing Environment, 9 (1): 47–67.
Zhihui, L., Xiangzheng, D., Fang, Y.‚ Cuiyuan‚ Y. (2015). Analysis of Climate and Land Use Changes Impacts on Land Degradation in the North China Plain, Advances in Meteorology, Vol 5, No 4, Pp 1- 11.