توسعه فضاهای پیراشهری

توسعه فضاهای پیراشهری

شناسایی و اولویت بندی پیشران های موثر تحقق خلاقیت در مناطق پیراشهری (مورد مطالعه: شهر بیرجند)

نوع مقاله : مقاله برگرفته از رساله دکتری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
چکیده
"شهر خلاق" به شهری گفته می‌شود که از خلاقیت، فرهنگ و هنر به‌عنوان موتور محرکه توسعه اقتصادی و اجتماعی استفاده می‌کند. در این راستا هدف این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی پیشران‌های مؤثر تحقق خلاقیت در مناطق پیراشهری (موردمطالعه: شهر بیرجند) میباشد. تحقیق حاضر بر حسب هدف، کاربردی و ماهیت آن تلفیقی از روش­های کیفی و کمی می‏باشد. روش گردآوری اطلاعات، به دو روش اسنادی و میدانی است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل خبرگان (اساتید دانشگاه و مدیران و نخبگان) می­باشند که به روش هدفمند، 30 نفر انتخاب شدند. جهت تحلیل داده‏ها از روشهای گراندد تئوری و (FARAS + FCOPRAS) استفاده شد. پس از پیاده‌سازی متن مصاحبه‌ها و انجام کدگذاری باز، از مجموع 45 کد اولیه، 39 کد مشترک شناسایی شد. در مرحله بعد، این کدها بر اساس تشابه معنایی در قالب 28 کد باز دسته‌بندی شدند که در سه بخش اصلی (علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر) قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل مدل‌های ترکیبی (FARAS + FCOPRAS) نشان داد که در بین پیشران‌های علی، "حمایت از کسب‌وکارهای خلاق" با وزن 77/72، در میان پیشران‌های زمینه‌ای، "ایجاد مراکز نوآوری" با وزن 61/72 و "همکاری‌های بین‌المللی" با وزن 78/72، و همچنین در بخش پیشران‌های مداخله‌گر، بالاترین میزان اهمیت را به خود اختصاص داده‌اند..
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ایزدی، علی، طیب نیا، سیدهادی، کریم زاده، حسین، عینالی، جمشید. (1402). بررسی آثار و پیامدهای سکونتگاه‌های خلاق در توسعه مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان رشتخوار). روستا و توسعه پایدار فضا، 4(4)، 90-112. doi: 10.22077/vssd.2023.6177.1175
ایمانی، بهرام، شادمان، رامین. (1401). ارزیابی و سنجش عوامل مؤثر در تحقق‌پذیری گردشگری خلاق روستایی (مطالعه موردی : روستاهای بخش مرکزی شهرستان سرعین )، فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 15(57)، 115-130. https://journals.iau.ir/article_694668.html
پژوهان، ایوب، بهور، شهین، ملکی، حجت اله. (1402). ارائه الگوی پارادایمی توسعه گردشگری خلاق روستایی (موردمطالعه: روستاهای هدف گردشگری استان کرمانشاه). فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 18(64)، 217-259. doi: 10.22054/tms.2023.76759.2892
پوراحمد، احمد، حمیدی، اکبر، فرهادی، ابراهیم، حسین­پور، مهدی. (1395). ارزیابی چالش­ها و فرصت‏های ایجاد شهر خلاق در مناطق آزاد تجاری (مطالعه موردی: منطقه آزاد تجاری ارس)، مطالعات برنامه­ریزی سکونت‌گاه‌های انسانی، 11(37)، 18-1. https://sanad.iau.ir/journal/jshsp/Article/1030571
جهان‌‌تیغ، حسنعلی، عنابستانی، علی‌‌اکبر، میرلطفی، محمودرضا، خوارزمی، امیدعلی . (1400). تحلیل اثرگذاری شاخص‌‌های روستای خلاق بر پایداری سکونتگاه‌‌های روستایی (مورد شناسی: منطقۀ سیستان). جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 11(38)، 91-122. doi: 10.22111/gaij.2021.6110
سالاری پور، علی‌اکبر، علیزاده جورکویه، فرنگیس، فریدی فشتمی، عالیه، یوسفی ماتک، حمیدرضا. (1401). شناسایی ظرفیت‌های توسعه کسب‌وکارهای خلاق روستایی از طریق گردشگری کشاورزی (مطالعه موردی: روستای هنده‌خاله). گردشگری و اوقات فراغت، 7(13)، 21-36. doi: 10.22133/tlj.2022.336228.1041
سهرابی اشلقی، احسان، ایلانلو، مریم. (1401). تبیین سطوح خلاقیت در نظام شهری کلان‌شهر تهران. فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه­ای، 3(1)، 108-127. https://www.srds.ir/article_152291.html?lang
صالحی ابر، خدیجه ، محمدزاده، پرویز و بهبودی، داود . (1399). ارزیابی شهر تبریز به‌عنوان شهر خلاق صنایع‌دستی و هنرهای مردمی براساس مدل بهینه‌کاوی طی دورة زمانی 1397-1390. اقتصاد شهری، 5(1)، 1-16. doi: 10.22108/ue.2020.124028.1149
ظریفیان مهر، عبدالحسین، پیراحمدیان، نرگس. (1402). مقایسه­ای تطبیقی از تجارب شهرهای خلاق در ایران و جهان، پنجمین کنفرانس بین­المللی و ششمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری.  https://civilica.com/doc/1721508
عامل هلالی، بهرام، سعیده زرآبادی، زهراسادات، دولت­آبادی، فریبرز. (1398). واکاوی بسترهای ایجاد شهر خلاق در نواحی شهری نیشابور، پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 10(38)، 123-132.  https://jupm.marvdasht.iau.ir/article_3718.html
عطایی، سیاوش، فیروزنیا، قدیر، توکلی کجانی، حسین. (1402). خلاقیت در فضای پیراشهری: درک معنا و مفهوم در بخش قلعه­نو شهرستان ری. توسعه فضاهای پیراشهری، 5(1)، 217-236. doi: 10.22034/jpusd.2023.374897.1247
گلمکانی، محمد و کریم خواه، شکیبا. (1397). تدوین اصول طراحی شهر خلاق با تأکید بر شاخص‌های شهر خلاق (بررسی 14 نمونه شهر خلاق در جهان). کنفرانس ملی الگوهای نوین در مدیریت و کسب‌وکار (با رویکرد حمایت از کارآفرینان ملی)، 1 (97)،1-12. https://www.sid.ir/paper/898977/fa
مافی، رضا، قدمی، محسن، مظاهری، محمدمهدی، عزیزآبادی فراهانی، فاطمه. (1397). ارائه الگوی مطلوب شهر خلاق در کلانشهر تهران، مطالعات توسعه اجتماعی ایران. 11(1)، 33-61.  https://sanad.iau.ir/fa/Article/819512
موسوی، سید مصطفی، شمس، مجید. (1403). شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق شهر خلاق با رویکرد توسعه پایدار شهری، آمایش محیط، 17(64)، 73-88.  https://sanad.iau.ir/Journal/ebtp/Article/988138
مهکویی، حجت؛ شیرانی، نادر. (1399). تحلیل شاخص‏های شهر خلاق و ارتباط آن با مدیریت توسعه شهری سالم مطالعه موردی: کلانشهر اصفهان. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 11(41): 131-146. https://jupm.marvdasht.iau.ir/article_3652.html
میرغروی، معصومه، صمدزاده، رسول، معصومی، محمدتقی. (1403). تبیین همبستگی متغیرهای خلاقیت با میزان خلاقیت مناطق شهری مطالعه موردی: مناطق شهر رشت. مهندسی جغرافیایی سرزمین، 8(2)، 135-148.  doi: 10.22034/jget.2023.277857.1269
Ardhala, A.D., Santoso, E.B., Sulistyarso, H., (2016). Influence Factors on the Development of Creative Industry as Tourism Destination, Social and Behavioral Sciences, 227: 671- 679. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.06.131
Balfour, B., Fortunato, M.W., Alter, T.R., (2018). The creative fire: an interactional framework for rural arts-based development, Journal of Rural Studies, 63: 229- 239. 10.1016/j.jrurstud.2016.11.002
Charmaz, K., & Thornberg, R. (2021). The pursuit of quality in grounded theory. Qualitative Research in Psychology, 18(3), 305–327. ttps://doi.org/10.1080/14780887.2020.1780357
Goldberg-Mille, SH. (2019). Creative city strategies on the municipal agenda in New York, City, Culture and Society, Volume 17, June 2019, 26-37. https://doi.org/10.1016/j.ccs.2018.08.004
Gutman, G. Janetos, A.C., Justice, C. O., Moran, E.F., Mustard, J. F., Rindfuss, R.R., Skole, D. Turner, B.L., Cochrane, M. A. (2004). remote sensing and digital image processing, Volume 6, land change science: observing, monitoring and understanding trajectories of change on the earth’s surface, Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4020-2562-4
Javan, F., Afrakhteh, H. and Riyahi, V. (2019). Spatial Analysis of Tourism Impacts on the Economy of Rural Areas (Case Study: Rezvanshahr County, Iran). Journal of Research and Rural Planning, 8(3), 133-150. doi: 10.22067/jrrp.v8i3.80895
Javan,F. and Pourgharib,B. (2024). Assessing the Impact of English Language Proficiency in Host Communities on the Sustainability of Rural Tourism(A Case Study of Villages in Gilan Province, Northern Iran). journal of sustainable rural development, 8(1), 119-130. doi: 10.22034/jsrd.2024.458005.1187
Li, B., Mi, Z., Zhang, Z. (2020). Willingness of the new generation of farmers to participate in rural tourism: The role of perceived impacts and sense of place, Sustainability, 12(3), pp 766-775. https://doi.org/10.3390/su12030766
Lu, Y, Qian, J, (2023), Rural creativity for community revitalization in Bishan Village, China: The nexus of creative practices, cultural revival, and social resilience, Journal of Rural Studies, Volume 97, January 2023, PP 255-268. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2022.12.017
Mohamadi, M., Afrakhteh, H. and Javan, F. (2022). Performance Evaluation of the Modern Rural Management based on Good Governance Approach (Case Study: Villages in Central District of Karaj County). Journal of Research and Rural Planning, 11(1), 59-79. doi: 10.22067/JRRP.V11I1.2108.1021
Mouratidis, K. (2021). Urban planning and quality of life: A review of pathways linking the built environment to subjective well-being, Cities. 115 (2021), 103229. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103229
Netzband, M., Stefanov, W. L.  Redman, C. (2007). Applied Remote Sensing for Urban Planning, Governance and Sustainability, Springer, Berlin, 260-279. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-540-68009-3
O'Connor, J., Gu, X., & Lim, M. K. (2020). Creative cities, creative classes and the global modern. City, Culture and Society, 21, 100344.https://doi.org/10.1016/j.ccs.2020.100344
Richards, G, (2020), Designing creative places: The role of creative tourism, Annals of Tourism Research, Volume 85, November 2020, 102922. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102922
Rigi Motlagh, M. , Miri, G. and Hafez Rezazadeh, M. (2024). Investigating the impact of creativity indicators on the sustainable development of rural areas around cities (Case study: Zahedan in Southeast Iran). Journal of sustainable rural development, 8(1), 53-64. doi: 10.22034/jsrd.2024.429065.1173
Rogerson, C. M., & Rogerson, J. M. (2021). Creative networks and the making of Africa’s first UNESCO creative city of gastronomy. In Urban Tourism in the Global South (pp. 239-266). Springer, Cham. DOI:10.1007/978-3-030-71547-2_11
Sasaki, M. (2008). Developing Creative Cities Through Networking, Policy Science. 15(3), 54-61. https://ritsumei.repo.nii.ac.jp
Simeti, M. (2006). The Creative City: moving fram ideas to planning practice. Massachusetts Institute of Technology. 21.p13. https://www.researchgate.net/publication/34421524
Yang, X., Li, J. (2013). Advances in mapping from remote sensor imagery: techniques and applications, CRC Press, Taylor & Francis Group, 400-421. https://www.taylorfrancis.com/books/edit/10.1201/b13770/