صنایع دستی و گردشگری در روستاهای شهر ساری، با توجه به ظرفیت‌های فرهنگی و طبیعی، اهمیت ویژه‌ای در ایجاد فرصت‌های کارآفرینی و اشتغال‌زایی دارند. این پژوهش با تکیه بر ظرفیت‌ها و چالش‌های موجود در پیرامون شهر ساری، به بررسی نقش صنایع دستی و گردشگری در کارآفرینی و اشتغال‌زایی در نواحی پیراشهری ساری می‌پردازد. این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی با رویکردی کمی است. جامعه آماری شامل کلیه گردشگران داخلی و خارجی بوده که به بازارهای صنایع دستی و جاذبه‌های گردشگری روستاهای ساری مراجعه کرده‌اند و در مجموع ۴۷۵ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و با آزمون پیرسون و مدل‌سازی تحلیل مسیر مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که میان توسعه صنایع دستی و گردشگری و میزان کارآفرینی و اشتغال‌زایی در نواحی پیراشهری ساری رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج آزمون پیرسون ضریب همبستگی 0.72 را نشان داد که حکایت از تأثیر قابل توجه این دو حوزه بر یکدیگر دارد. پنج مؤلفه اصلی شامل دسترسی به بازار و بازاریابی، آموزش و توانمندسازی هنرمندان، تبلیغات و معرفی جاذبه‌ها، تنوع محصولات صنایع دستی و کیفیت و نوآوری در تولید در مجموع توانستند 66 درصد از تغییرات کارآفرینی و اشتغال‌زایی را تبیین کنند. نتایج نشان داد از میان مولفه‌های مورد بررسی، دسترسی به بازار و بازاریابی بیشترین تأثیر را داشته و آموزش و تبلیغات مؤثر نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش فرصت‌های شغلی و رشد کارآفرینی در منطقه داشته‌اند. درنتیجه تقویت این مولفه‌ها می‌تواند زمینه‌ساز رونق پایدار اشتغال و کارآفرینی در روستاهای ساری باشد.