سیاست‌های رسمی مسکن در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه، با هدف بهبود شرایط زیستی گروه‌های کم‌درآمد تدوین می‌شوند، اما در عمل اغلب با واقعیت‌های اجتماعی و فضایی سکونتگاه‌های غیررسمی هم‌خوان نیستند. این پژوهش با تمرکز بر شهر زاهدان به‌عنوان یکی از کانون‌های حاشیه‌نشینی در شرق ایران، به تحلیل گسست میان سیاست‌های رسمی مسکن و واقعیت زیستی، نهادی و فرهنگی این سکونتگاه‌ها می‌پردازد. روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد تحلیل تماتیک است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 36 نفر از مدیران، کارشناسان و برنامه‌ریزان حوزه مسکن گردآوری و با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان دادند که سه تم اصلی، الگوی گسست سیاستی را در زاهدان تبیین می‌کنند: (۱) ناهماهنگی سیاست‌های رسمی با شرایط زیستی و نهادی سکونتگاه‌های غیررسمی، (۲) نابرابری فضایی و غیبت عدالت در سیاست‌های حمایتی، و (۳) بی‌توجهی به زمینه‌های محیطی، اقتصادی و جمعیتی در فرایند سیاست‌گذاری. نتایج حاکی از آن است که سیاست‌های مسکن در زاهدان ماهیتی تمرکزگرا، کمیت‌محور و فاقد حساسیت زمینه‌ای دارند و در نتیجه، به جای کاهش نابرابری، خود به بازتولید آسیب‌پذیری شهری انجامیده‌اند. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در منطق سیاست‌گذاری مسکن از رویکرد کالبدی به عدالت‌محور و زمینه‌مند تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌دهد سازوکارهای مشارکت اجتماعی و تصمیم‌گیری میان‌سطحی در طراحی و اجرای سیاست‌های مسکن تقویت شوند.