توسعه فضاهای پیراشهری

توسعه فضاهای پیراشهری

تحلیل اثرات گردشگری دریایی و ساحلی بر شاخص های اجتماعی نواحی پیرامونی چابهار

نوع مقاله : مقاله برگرفته از رساله دکتری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
10.22034/jpusd.2026.601405.1415
چکیده
صنعت گردشگری دریایی و ساحلی با گسترش سریع خود، تحولات عمیقی در ساختار اجتماعی مناطق همجوار ایجاد کرده است، اما این اثرات در سواحل چابهار کمتر مورد بررسی نظام‌مند قرار گرفته است. بر این اساس، این پژوهش، به تحلیل اثرات گردشگری دریایی و ساحلی بر شاخص-های اجتماعی مناطق پیرامون در چابهار می‌پردازد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، توصیفی‑تحلیلی با رویکرد کمی است. داده‌ها به‌روش اسنادی و میدانی (پرسشنامه و مشاهده) گردآوری شده و جامعه آماری شامل ساکنان شهرستان چابهار (۲۳۶۲۰۰ نفر) بوده که حجم نمونه با فرمول کوکران ۳۸۴ نفر برآورد شده است. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تی تک‌نمونه‌ای و تحلیل عاملی تأییدی با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که گردشگری دریایی و ساحلی در مناطق پیرامونی چابهار تأثیر مثبت و معناداری بر مؤلفه‌های اجتماعی داشته است. بر اساس آزمون تی‌تک‌نمونه‌ای، میانگین تمام شاخص‌ها بالاتر از حد متوسط (۳) ارزیابی شد که حاکی از تأثیر متوسط تا مطلوب است. بیشترین تأثیر در حوزه‌ی مشارکت و سرمایه‌ی اجتماعی (میانگین تا ۳٫۸۰) و کمترین آن در مؤلفه‌ی امنیت (میانگین حدود ۳٫۵۰) مشاهده شد. تحلیل عاملی تأییدی نیز بارهای عاملی بالایی را برای مشارکت اجتماعی (۰٫۸۲) و همبستگی اجتماعی (۰٫۸۱) نشان داد. گردشگری موجب افزایش خودباوری، مهارت‌های فنی، مشارکت زنان، و کاهش نسبی مهاجرت شده است. با این حال، تأثیر بر کاهش مهاجرت نخبگان و خوش‌بینی به نوآوری‌ها ضعیف‌تر بود. شاخص‌های برازش مدل (CFI=0.92, RMSEA=0.071) بیانگر برازش مناسب داده‌هاست. در مجموع، گردشگری دریایی و ساحلی به‌عنوان راهبردی مؤثر در توسعه‌ی اجتماعی شناخته می‌شود، اما نیازمند برنامه‌ریزی هدفمند برای تقویت امنیت، انسجام سازمانی، و جذب نخبگان است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 شهریور 1405